چاه های آب را بسته به عمق ، روش حفر و استفاده که از آن ها ب عمل می آید به انواع زیر تقسیم می کنند:

چاه های دستی :

این چاه ها قدیمی و ابتدایی ترین چاه های آب به شمار می روند که در گذشته ، بیشتر از امروز متداول بوده و مورد استفاده واقع می شدند. در روستاهای ایران چاه های دستی زیاد است و از آب آن برای مصارف شرب استفاده و یا دام استفاده می شود.چاه های دستی را اغلب در رسوبات آبرفتی و با وسایل ابتدایی (کلنگ و بیل) تا عمق برخورد به سطح آب زیرزمینی و تا چند متری زیر آن حفر می کنند . چون حفر چاه با دست در اعماق زیاد ، با مشکلات با مشکلات فراوان همراه است، لذا این چاه ها را اغلبدر نقاطی حفر می کنند که عمق برخورد به سطح آب زیرزمینی زیاد نباشد ( بین 5 تا 40متر). به منظور ایمنی و جلوگیری از ریزش دیواره ی چاه ، آن را توسط تخته سنگ ، آجر ،بتون و یا لوله ی جدار پوشش می دهند.

چاه های آب را بسته به عمق ، روش حفر و استفاده که از آن ها ب عمل می آید به انواع زیر تقسیم می کنند:

چاه های دستی :

این چاه ها قدیمی و ابتدایی ترین چاه های آب به شمار می روند که در گذشته ، بیشتر از امروز متداول بوده و مورد استفاده واقع می شدند. در روستاهای ایران چاه های دستی زیاد است و از آب آن برای مصارف شرب استفاده و یا دام استفاده می شود.چاه های دستی را اغلب در رسوبات آبرفتی و با وسایل ابتدایی (کلنگ و بیل) تا عمق برخورد به سطح آب زیرزمینی و تا چند متری زیر آن حفر می کنند . چون حفر چاه با دست در اعماق زیاد ، با مشکلات با مشکلات فراوان همراه است، لذا این چاه ها را اغلبدر نقاطی حفر می کنند که عمق برخورد به سطح آب زیرزمینی زیاد نباشد ( بین 5 تا 40متر). به منظور ایمنی و جلوگیری از ریزش دیواره ی چاه ، آن را توسط تخته سنگ ، آجر ،بتون و یا لوله ی جدار پوشش می دهند.

چاه های نیمه عمیق :

بعضی از چاه هایی که به وسیله دست حفر می شوند، چاه نیمه عمیق می گویند و برخی دیگر چاه هایی را که تا عمق حداکثر 30تا32 کنده می شوند، چاه نیمه عمیق می نامند . عده ای دیگر چاه هایی که تا اولین سفره ی آب زیرزمینی حفر می شوند، چاه نیمه عمیق می گویند.

عده ی دیگر می گویند که تا وقتی که کیفیت آب در زیر زمین تغییر نکند، چاه حفر شده در آن چاهی نیمه عمیق است. اما نظر غالب این است چاهی که تا اولین سفره ی آب زیرزمینی حفر می شود ، چاهی است نیمه عمیق به شرطی که عمق آن از 100متر تجاوز نکند.

چاه های عمیق:

به چاه هایی گفته می شود که عمقشان زیاد است و با دستگاه حفاری حفر می شوند . بیشتر چاه های کشاورزی و چاه هایی که در سفره های عمیق ، یعنی در سفره هایی که سطح آب آن ها در اعماق زیاد واقع است ، حفر می شوند از نوع عمیق می باشند. قطر چاه های عمیق متفاوت است . در عین حال قطر بیشتر چاه های عمیق بین 12 تا 18 اینچ می باشد.

چاه های عمیق بر خلاف چاه های نیمه عمیق که تا اولین سفره ی آب حفاری می شوند و از آن ها آب می گیرند، از سفره های مختلف می گذرند و می توانند از تمامی آن ها آب بگیرند. چاه های عمیق را هم در رسوبات نرم ( آبرفتی) و هم در سازند سخت حفر می نمایند. دستگاه حفاری ضربه ای با ضربه زدن های مداوم (حدود 50 تا 60 ضربه در دقیقه) و دستگاه حفاری روتاری با چرخش مداوم مته ، زمین را خرد و سست می نمایند. مواد کنده را در سیستم حفاری ضربه ای با وسیله ای به نام گل کش بالا می آورند. ولی در سیستم روتاری به کمک جریان مستقیم و یا معکوس گل حفاری و یا آب ، از درون چاه خارج می سازند. برای حفر چاه در سازند سخت از دستگاه حفاری روتاری استفاده می شوند.

چاه های اکتشافی:

این چاه ها را صرفا ب منظور اکتشاف حفر می کنند. در مناطقی که هنوز چاهی حفر نشده و از دست کم و کیف سفره ی آب اطلاعی در دست نیست تنها با حفر چاه های اکتشافی که زیر نظر کارشناس یا محقق انجام می شود، می توان از سفره آب شناخت کافی بدست آورد.

بهترین و دقیق ترین روش به دست آوردن خصوصیات سفره ی آب ، حفر و پمپاژ چاه های اکتشافی است.

تنها عیب چاه های اکتشافی زیاد بودن هزینه آن ها است . دیگر این که به وسیله آن ها می توان فقط از یک محدوده کوچک اطراف چاه خصوصیات سفره زا تعیین کرد و با توجه به اینکه ناهمسانی رسوبات در جهات مختلف گسترش دارد، لذا نمی توان تنها با حفر چند حلقه چاه اکتشافی در یک منطقه ی وسیع ، به خصوصیات فیزیکی و شیمیایی سفره ها پی برد.

چاه های پیزومتری:

چاه های پیزومتری را به منظور مطالعه نوسان های سطح آب زیرزمینی، تهیه نقشه های تراز آب و محاسبه حجم آب ورودی جانبی زیرزمینی و خروجی سفره حفر می کنند. قطر این چاه ها را برای پایین آوردن هزینه حفر ، کم انتخاب می کنند(6-10 اینچ) آنچه گه باید در مورد این چاه ها توجه داشت این است که باید آن ها را در سفره اصلی حفر نموده و با آزمایش های معمول و متداول ، از ارتباط هیدرولیکی بین چاه و سفره مطمئن گردید.

چاه گمانه:

این چاه ها در اصل نوعی چاه اکتشافی به حساب می آیند . وقتی که کارشناس در نظر دارد در منطقه ای که وجود و خصوصیات سفره آب برایش ناشناخته است، محلی را برای حفر چاه تعیین نماید، پیشنهاد حفز چاه گمانه را می دهند. با این عمل در حقیقت بر وجود آب زیرزمینی مشکوک بوده و مسئولیت عدم موفقیت چاه را به صاحبان چاه واگذار می نماید.

چاه های مشاهده ای:

به چاه هایی که در اطراف چاه پمپاژ حفر می کنند تا تغییرات سطح آب را در حین آزمایش های پمپاژ اندازه گیری کنند،چاه های مشاهده ای می گویند. گاهی به چاه های پیزومتری نیز ، چون سطح آب آن را اندازه گیری و داد ه ها را مشاهده می کنند، چاه مشاهده ای می گویند.

چاه های آرتزین:

وقتی که حفاری به یک سفره ی محصور یا تحت فشار برخورد می کند ،آبی که تحت فشار رسوبات بالای سفره است،در درون چاه بالا می آید. ولی اغلب به سطح زمین نمی رسد که به این چاه ها ، چاه های نیمه آرتزین می گویند . در نوع چاه به سفره ای که تحت فشار زیاد است برخورد می کند و آب از دهانه چاه به بیرون فوران می کند . چون این چاه را برای اولین بار در منطقه آرتوز واقع در شمال غرب فرانسه مشاهده و مطالعه شده اند، لذا این چاه ها را در نقاط دیگر جهان نیز به همین نام می خوانند.

حفاری:

حفاری ضربه ای

دستگاه های حفاری ضربه ای و یا سوندوزها ، دستگاه های ساده ای هستند که برای پژوهش های آب یابی بسیار مناسب هستند . از این دستگاه ها بیشتر برای چاه هایی که در داخل سنگ های مقاوم حفر می شود ، استفاده می کنند . اصول کار سوندوز های ضربه ای خرد کردن سنگ هاست که این عمل به وسیله ای مته ای به نام مته حفاری یا ترپان انجام می گیرد. مته ها به طور منظم از ارتفاع ثابتی روی سنگ فرود می آیند . دستگاه مجهز به یک خرک چهار قطبی و یا دکل است که مته های حفاری به وسیله یک قرقره برگشت روی آن آویزان می گردد.

این مته ها دارای حرکت رفت و آمدی می باشند و به منظور اجرای مانور های پایین و بالا رفتن ، از دستگاه رفت و برگشت جدا گردیده و به یک وسیله ای به نام چرخ قرقره که برای جاگذاری لوله ها نیز به کار می رود، مربوط می باشند.خرک های جداشونده ، چوبی یا فلزی هستند . پایه ها روی دال های سیمانی که قبل از مونتاژ دستگاه تهیه می شوند ، قرار می گیرند . دکل های خم شونده یا تلسکوبی ، سوندوز های دستگاه های حفاری خود کار قابل حمل را مجهز می نمایند . ممکن است که این دکل ها به صورت دائمی در پشت یک کامیون ثابت شده باشندو دکل ها باید به وسیله کابل های محکم روی بلوک های سیمانی ثابت گردند.

حفاری چرخشی

امروزه کاربرد دستگاه های حفاری چرخشی بسیار متداول شده است. این دستگاه ها را می توان در هر نوع زمین به کار برد. ولی برتری کاربرد آن ها در زمین های نرم بیشتر است . پیشروی این دستگاه ها در داخل سنگ های سخت به کندی صورت می گیرد. در این روش سر مته فولادی که متصل به انتهای لوله فولادی است ، از سر چاه چاه به کمک موتور ، حرکت دورانی می نماید . گل حفاری شده از داخل لوله به درون چاه تزریق شده و از اطراف لوله به سر چاه بر می گردد.

گل حفاری شده ضمن خنک کردن سر مته اعمال حمل خرده سنگ هایی که به وسیله سر مته از ته چاه تراشیده شده است ، به سر چاه و جلوگیری از فشار طبقات سست و ریزش آن ها به داخل چاه را نیز انجام می دهد. با این روش حفاری دورانی چاه های بسیار عمیق حفر می گردند .

روش توربینی

حفاری که در آن سر مته به جای آنکه به کمک لوله فولادی دوران نماید ، به وسیله توربینی که به عنوان نیروی محرکه که از گل حفاری شده و یا الکتریسیته استفاده می نماید ، حرکت می کند . در این روش قسمت متحرک تنها سر مته در عمق چاه خواهد بود . بنابراین می تواند سرعت دورانی به مراتب بیشتری را داشته باشد. از نظر سرعت عملی که در این روش دارد دارای برتری اقتصادی زیادی است.

سنجش گرهای اولتراسونیک

اغلب انواع سنجش گرهای اولتراسونیک مورد استفاده اساس شان بر پایه ی اختلاف زمان بین امواج صوتی منتقله در مایع بر خلاف جهت سیال است.اختلاف زمان تابع سرعت جریان است.دومین نوع از سنجش گرهای اولتراسونیک اساس شان بر پایه ی باریکه ی برگشتی فرکانس ذرات در جریان است و اثر دوپلر نشان دهنده ی تغییر در فرکانس امواج برگشتی از سرعت است.در مقایسه با سنجش گرهای توربینی یا پروانه ای این نوع از جریان سنج ها میانگین سرعت در طول مسیر باریکه را اندازه گیری می کنند.بنابراین اندازه گیری جریان به پروفیل سرعت بستگی دارد.در سیستم های بزرگ و به ویژه در کانال ها و رودخانهxadها،عموما سیستم های چند راهه نصب شده اند که چندین مبدل برای اندازه گیری دقیق در ارتفاع های مختلف نصب شده اند.

سنجش گرهای اولتراسونیک

اغلب انواع سنجش گرهای اولتراسونیک مورد استفاده اساس شان بر پایه ی اختلاف زمان بین امواج صوتی منتقله در مایع بر خلاف جهت سیال است.اختلاف زمان تابع سرعت جریان است.دومین نوع از سنجش گرهای اولتراسونیک اساس شان بر پایه ی باریکه ی برگشتی فرکانس ذرات در جریان است و اثر دوپلر نشان دهنده ی تغییر در فرکانس امواج برگشتی از سرعت است.در مقایسه با سنجش گرهای توربینی یا پروانه ای این نوع از جریان سنج ها میانگین سرعت در طول مسیر باریکه را اندازه گیری می کنند.بنابراین اندازه گیری جریان به پروفیل سرعت بستگی دارد.در سیستم های بزرگ و به ویژه در کانال ها و رودخانهxadها،عموما سیستم های چند راهه نصب شده اند که چندین مبدل برای اندازه گیری دقیق در ارتفاع های مختلف نصب شده اند.اگرچه در کانال های باز اندازه گیری نیاز به ارتفاع آب یا عمق اب دارد؛و این می تواند با پراب اولتراسونیک بالای سطح آب فراهم شود که امواج صوتی به صورت عمودی به سطح برخورد کرده و منعکس می شود.جریان سنج های نوع عبوری با زمان دقت مناسبی دارند اگر نصب شوند و به درستی راه اندازی شوند اما در دراز مدت به ناپایداری تمایل دارند.سنجش گرهای دوپلر دقت کمی دارند و می توان آنها را فقط در آب های کثیف به کار برد.در مقایسه با سیستم های الکترو مغناطیسی؛سنجش گرهای اولتراسونیک هیچ مانع یا افت هدی را برای جریان ایجاد نمی کنند.نصب کردن سنجش گرها نیاز به نفوذ در لوله دارد که به طور فزاینده ای قابل اطمینان و دقیق است.

جریان سنج های الکترو مغناطیسی

طرز کار این نوع از جریان سنج ها برپایه ی قانون القای فارادی است که می تواند به صورت القای ولتاژ در هدایت جریان نشان داده شود که از یک میدان مغناطیسی مایع عبور می کند و میدان مغناطیسی مستقیم است و به اندازه ی لوله بستگی دارد.ارتباط بین هریک از تاسیسات به وسیله ی ولتاژ القائی به کل جریان عبوری از مجرا می تواند برقرار گردد.بنابراین این سنجش گر به پروفیل سرعت در آن قسمت از لوله بستگی ندارد.برای القای پتانسیل اندازه گیری الکترودهای دستگاهی که در هریک از دیواره های مجرا نصب شده است یک میدان مغناطیسی که به وسیله ی کویل یا اغلب کویل هایی که دور مجرا پیچیده شده اند یا در موزد اندازه گیری در رودخانه در کف رودخانه دفن می شوند.در صنعت آب به ویژه در لوله ها استفاده از اینگونه سنجش گرها روبه افزایش است.افت هدی که ایجاد می کنند صفر است وهیچ مانعی برای برای جریان ایجاد می کنند و در اندازه های زیادی در دسترس هستند.اطلاعات بیشتر در بخش 15.15 ارائه شده است.

سنجش گرهای پروانه ای یا توربینی

آزادانه در جریان با روتورهای تیغه دار می چرخند.سرعت چرخش اندازه گیری می شود.و اغلب با پیچ به چارچوب پیچ می شوند.که تیغه های روتور حس می شوند.ضربان ها در زمان مشخصی ایجاد میxadشوند.تنوع زیادب در این عقیده ی اساسی وجود دارد و هر کارخانه ای طراحی خاص خود را دارد و در استفاده از آنها تفاوت وجود دارد.سرعت چرخش به سرعت مایع نزدیک است بنابراین این سنجش گر ها اساسا سرعت سنج هستند و اگر لازم باشد باید سطحی را که جریان از آن عبور می کند و سرعت پخش شده در آن ناحیه را بدانیم.برای مجاری بزرگ این ضروری است که ارتباط بین دبی و سرعت عبوری از یک بخش را برقرار کنیم.

كنترل خوردگي در تجيهزات بعد از ديگ بخار - جمعه بیست و هشتم فروردین 1388
زمان مرگ خود را محاسبه کنید - جمعه بیست و هشتم فروردین 1388
طراحي اتاق تميز - جمعه بیست و هشتم فروردین 1388
معرفي تجهيزات - جمعه بیست و هشتم فروردین 1388
پوستر های شیمی - جمعه بیست و هشتم فروردین 1388
دانلود گزارش کار و پایان نامه شیمی - جمعه بیست و هشتم فروردین 1388
دانشجوي يزدي موفق به ساخت ميكروسكوپ فلورسنت شد - جمعه بیست فروردین 1388
یک مخترع ایرانی موفق به ساخت "دستگاه پشت بند الکترونیکی " شد - جمعه فروردین 1388
روشهاي اندازه گيري پارامتر هاي مخازن سوخت - پنجشنبه بیست و هفتم فروردین 1388

قطر داخلی و خارجی یک لوله را نمیتوان با دقت و به آسانی با یک خط کش مدرج اندازه گرفت. برای اندازه گیری دقیقتر آنها از کولیس استفاده میشود. کولیس از ترکیب یک خط کش مدرج و یک ورنیه متحک درست شده است. خط کش ورنیه دارای دو شاخک است شاخکهای کوچک برای اندازه گیری قطر داخل و شاخکهای بزرگ برای اندازه گیری قطر خارجی اجسام بکار میرود

قطر داخلی و خارجی یک لوله را نمیتوان با دقت و به آسانی با یک خط کش مدرج اندازه گرفت. برای اندازه گیری دقیقتر آنها از کولیس استفاده میشود. کولیس از ترکیب یک خط کش مدرج و یک ورنیه متحک درست شده است. خط کش ورنیه دارای دو شاخک است شاخکهای کوچک برای اندازه گیری قطر داخل و شاخکهای بزرگ برای اندازه گیری قطر خارجی اجسام بکار میرود.

خط کش برحسب میلیمتر مدرج شده ورنیه دارای درجه بندی کوچکی است که اغلب شامل 10 قسمت بوده و معادل 9 میلیمتر است یعنی 9 میلیمتر در روی خط کش کوچکتر است. با این نوع کولی یه آسانی میتوانیم تا 1.10 میلیمتر را اندازه بگیریم. دقت اندازه گیری کولیس از تقسیم کردن یک درجه خط کش به تعداد تقسیمات ورنیه به دست میآید.

برخی ا انواع کولیسها برای اندازه گیری عمق یک تیغه باریک دارند که به ورنیه متصل است و با آن حرکت میکند. اگر صفر ورنیه بر صفر خط کش منطبق باشد انتهای تیغه بر انتهای خط کش منطبق میگردد در صنعت برای اندازه گیری قطر گلوله و سیلندر و پیستون و طول وسایل مختلف از انواع کولیسها با بزرگیهای مختلف استفاده میشود.

روش کار کولیس
اندازه گیری قطر یا طول
جسمی را که منظور تعیین طول با قطر خارجی آن است در بین شاخکهای ثابت و متحرک بزرگ قرار میدهند بطوری که هر دو شاخک با بدنه جسم تماس داشته باشند سپس به کمک ورنیه و خط کش اندازه طول یا قطر گلوله را تعیین میکنند. درجات را از روی خط کش (عددی که صفر ورنیه در مقابل آن قرار دارد و یا از آن گذشته است) و کسر درجات را از روی ورنیه میخوانند برای کسر درجات از درجات ورنیه را پیدا میکنند که درست در برابر یکی از درجات خط کش قرار گرفته است.

اندازه گیری قطر داخلی
برای اندازه گیری قطر داخلی مثلا قطر یک لوله دو شاخک بالایی را در داخل لوله فرو میبرند و ورنیه را برای خط کش آنقدر جابجا میکنند تا دو شاخک با جدار داخلی لوله تماس پیدا کنند. کولیس تا حدی در داخل لوله میچرخانند تا دو شاخک بر قطر لوله منطبق گردد. در این حالت قطر داخلی را با روش قبلی از روی خط کش و ورنیه میخوانند.

شرکت پالایشگر ژاپنی شوا شل در سه ماه نخست سال جاری میلادی شاهد افزایش 151 درصدی سود خود بود.

به گزارش نشریه پلاتس از توکیو، شرکت ژاپنی شوا شل سکیو اعلام کرد سود این شرکت در سه ماه نخست سال جاری میلادی، با توجه به افزایش فروش و رشد سود پالایشی، بیش از 151 درصد افزایش یافته است.

سود خالص این شرکت در ماه های ژانویه تا مارس 2011 میلادی، از 8 میلیارد و 152 میلیون ین در مدت مشابه در سال گذشته، به 20 میلیارد و 473 میلیون ین (252 میلیون دلار) رسیده است.

شوا شل اعلام کرد با توجه به افزایش بهای نفت، درآمد این شرکت در سه ماه نخست سال جاری میلادی، با 13.2 درصد رشد نسبت به سال گذشته، به 691 میلیارد ین رسید.

با افزایش سرمای هوا در ژاپن در دوره یاد شده، فروش این شرکت 2.3 درصد افزایش یافت و به 7 میلیون و 982 هزار کیلولیتر (50 میلیون و 21 هزار بشکه) رسید.

مجموع فرآوری نفت خام این شرکت نیز در ربع نخست 2011، با 6 درصد افزایش سالانه، به 7 میلیون و 185 کیلولیتر رسید و استفاده از این شرکت از ظرفیت پالایشی خود از 97 درصد فراتر رفت.

چکیده :
امروزه با مطالعات فراوانی که دانشمندان در عرصه های مختلف انجام داده اند، می توان بی اغراق ادعا کرد که استفاده از میکروارگانیسم ها انقلاب عظیمی در همه ابعاد زندگی انسان به وجود آورده است. بشر با شناخت میکروارگانیسم ها از گذشته تا کنون هم توانسته فعالیت های نامناسب آنها را بر زندگی انسان کنترل کند در واقع از آنها بر علیه خودشان استفاده کند وهم از آنها در زمینه های گوناگون بهره ببرد.

چکیده :
امروزه با مطالعات فراوانی که دانشمندان در عرصه های مختلف انجام داده اند، می توان بی اغراق ادعا کرد که استفاده از میکروارگانیسم ها انقلاب عظیمی در همه ابعاد زندگی انسان به وجود آورده است. بشر با شناخت میکروارگانیسم ها از گذشته تا کنون هم توانسته فعالیت های نامناسب آنها را بر زندگی انسان کنترل کند در واقع از آنها بر علیه خودشان استفاده کند وهم از آنها در زمینه های گوناگون بهره ببرد.
در حال حاضر شاهد کاربرد میکروارگانیسم ها در تولید انواع محصولات دارویی از جمله آنتی بیوتیک ها هستیم. و یا از دیگر مواد حاصل از متابولیت آنها برای مصارف پزشکی و افزودنی های غذایی نظیر الکل ها، و یتامین ها، آنزیم ها و ... بهره می بریم. همچنین در صنعت شاهد نقش موثر این موجودات ریز در زمینه های مختلف هستیم.
ما در این تحقیق سعی نموده ایم ابتدا با شناخت کامل از میکروارگانیسم ها، انواع، تاریخچه و منشأ آنها به کاربرد این موجودات در همه زندگی انسان پی ببریم همانند نقش آنها در سلامت انسان و افزایش طول عمر آدمی و یا پیشرفت صنعت و فناوری ، که صد البته همه کاربردهای این ریز سازواره ها با شناخت و طبق قوانین علم زیست شناسی میسر می گردد.
فصل اول :
آشنایی اولیه با میکروارگانیسم ها

بخش 1 ) میکرو ارگانیسم ها و تاریخچه ی آنها
بخش 2 ) انواع میکرو ارگانیشم ها

بخش 1) میکروارگانیسم ها و تاریخچه آنها

میکروارگانیسم ها موجودات ریز میکروسکپی هستند که با چشم دیده نمی شوند و طول آنها کمتر از 1mm می باشد. این ریزسازواره ها با وجود تشکیلات ساده شان قادر به فعالیت های اساسی فیزیولوژی هستند که موجودات آلی با ساختمان چند سلولی این کارها را انجام می دهند.
تاریخچه ی میکروارگانیسم ها
جهان میکروارگانیسم ها (میکروب ها) را اولین بار تاجری هلندی به نام آنتوان وان لیونهوک مشاهده کرد. او با میکروسکوپ های ساده ای که ساخته بود، دانه های گیاهی، مو، آب، شیر، خون، بزاق، چرک لثه و اطراف دندان را مورد بررسی قرار داد و توانست قسمت های مختلف گیاهان، گلبول های خون و از همه مهمتر باکتری هایی را که امروزه می شناسیم ببیند و شکل آنها را ترسیم کند.
بعد از لیونهوک میکروسکوپ به تدریج تکمیل شد و به صورت امروزی در آمد. دانشمندان مختلف از جمله پاستور کم کم به کارهای میکروسکوپی پرداختند و نتایج خوبی را به دست آوردند. در واقع بعد از آنکه لیونهوک نشان داد که موجودات میکروسکوپی زیادی در طبیعت وجود دارند، دانشمندان راجع به منشأ این موجودات ریز میکروسکوپی مشتاق به مطالعه شدند. در زمینه مبدأ میکروارگانیسم ها از ابتدا دو نظریه مطرح شد :
1) برخی از دانشمندان عقیده داشتند که این موجودات ریز میکروسکوپی (میکروارگانیسمها) خود به خود و از مواد بیجان بوجود آمده اند. که این نظریه تا سالهای زیادی بدون اثبات پذیرفته شده بود.
بعد ازچندین سال یک کشیش ایتالیایی به نام «لازارو اسپالانزانی » ثابت کرد :
2) میکروارگانیسم ها نیز مانند جانوران و گیاهان از همنوعان خود به وجود می آیند. که این نظریه تا کنون هم پابرجاست.

بخش 2) انواع میکروارگانیزم ها
میکروارگانیسم ها شامل : باکتری ها ، قارچ ها ، ویروسها ، جلبکها ، پروتوزواها ، گلسنگ ها، مخمرها و کپک ها هستند که در نگاه کلی تر می توان به ریکتزیاها، لوورها، سیانو با کتریها، کلامیدها و میکوپلاسماها هم اشاره کرد.
«باکتری ها» :
از نظر تعداد، باکتری ها بزرگترین گروه میکروارگانیسمها در مقایسه با سایر جمعیت آن است. باکتریها برای رشد به منبع کربن و انرژی نیاز دارند. برای انواعی از باکتری هایی که جهت اغلب عملیاتهای بیولوژیکی به کاربرده می شوند یک ترکیب آلی بعنوان منبع کربن و انرژی مورد استفاده قرار می گیرد. بدین صورت که میکروارگانیسم ماده ای آلی را اکسید نموده و مصرف می نماید. برای سایر باکتری ها مانند کموسنتیک اتوتروفها یا کمولیتوتروفها منبع انرژی از اکسیداسیون یک ترکیب غیر آلی تأمین گشته که این منبع، کربن و کربن دی اکسید می باشد.
باکتری ها به عنوان یک گروه عمومی در ابتدا بر اساس اختلافات فیزیولوژی با استفاده از گوناگونی خصوصیات متابولیکی- فیزیکی خود، برای موقعیتشان تقسیم بندی می شوند. در واقع پاسخ گروه های مختلف باکتری به اکسیژن منجر به طبقه بندی آنها در سه دسته می شود :
دسته اول : باکتری های هوازی هستند که جهت رشد و فعالیت به اکسیژن نیاز دارند.
دسته دوم : باکتری های غیر هوازی اختیاری که قادر به رشد در حضور و یا عدم حضور اکسیژن می باشند.
دسته سوم : باکتری های غیر هوازی حقیقی که فقط در محیط های عاری از اکسیژن رشد می نمایند.
از نظر درجه حرارت، تعداد زیادی از گونه های باکتری توانایی مقاومت در مقابل درجه حرارت پایین را دارند و در طی ماه های سرد زمستان در خاک یخ زده به سر می برند.
در مورد مناطقی که 8 تا 9 ماه از سال یخبندان می باشد و درجه حرارت محیط از تجاوز نمی نماید میکروارگانیسم های سرمادوست به بیش از Kg 106 می رسند. در این شرایط باکتری هایی که تحمل درجه حرارت پایین را دارند در حالت خوابیده باقی مانده و در فصل بهار در شرایط جدید فعالیت خود را شروع می نمایند. گونه ای دیگر از باکتریها در شرایط گرم وخشک که رشد متوقف می شود، یافت می شوند که از جمله آنها می توان به باسیلهای اسپورزا اشاره کرد.
در صورت وجود داشتن نیتروژن کافی، قبل از افزودن مواد آلی، باکتری ها و قارچها اولین میکروارگانیسمهایی هستند که در هر اکوسیستمی شروع به رشد می نمایند ولی در محیط های اسیدی این گروه میکروبی غالبا کمتر از یک درصد تعداد کل میکروبهای زنده را تشکیل می دهد.
ساختار باکتری ها :
1-هسته باکتری ها : باکتری ها پروکاریوتند و بر خلاف یوکاریوت ها، ماده ی وراثتی آنها درون هسته سازمان نیافته قرار دارد.
2- اندازه سلولی : بیش تر باکتری ها در حدود 1µ m قطر دارند. سلولهای یوکاریوتی به طور متوسط 10 برابر بزرگتر از باکتریها که پروکاریوتند هستند
.3-چند سلولی بودن : باکتری های تک سلولی اند. گاهی بعضی از باکتریها به هم می چسبند و ساختارهای رشته مانندی را پدید می آورند. اما نمی توان چنین ساختارهایی را پر سلولی نامید و در واقع سیتوپلاسم آنها ارتباط مستقیمی با یکدیگر ندارد.
4-تولیدمثل : باکتری ها از تقسیم دوتایی تولید مثل می کنند. کروموزوم باکتری از DNA حلقوی تشکیل شده است اما کروموزوم های یوکاریوتی حاوی DNA خطی هستند باکتری ها به یکی از سه شکل : با سیلوس (میله ای شکل)، کوکوس(کروی شکل) و اسپیریلیوم(مارپیچی شکل) دیده می شوند و به دو دسته کلی آرکی باکتری و یوباکتری طبقه بندی می شوند.
بیش تر بویی که از خاک استشمام می شود به دلیل باکتریهای هتروتروف است که به همراه قارچها، تجزیه کننده های اصلی دنیا می باشند. باکتری ها را بر اساس نوع دیواره سلولی آنها به دو گروه تقسیم می کنند :
گرم-مثبت و گرم-منفی، وقتی که با یک عفونت بیمار می شویم، یکی از اولین مواردی که پزشک درباره باکتری مسبب بیماری می خواهد بداند، واکنش گرم آنهاست چرا که باکتری های g- و g+ توسط آنتی بیوتیک های گوناگون نابود می شوند. پس دانستن واکنش گرم باکتری ها مهم است چون حساسیت باکتریها به آنتی بیوتیک ها متفاوت است و این تفاوت باعث تجویز بهترین نوع آنتی بیوتیک علیه بیماری می شود. اختلاف باکتری های گرم مثبت وگرم منفی در این است که باکتری های گرم-مثبت نسبت به باکتریهای گرم-منفی، لایه پپتیدی و گلیکانی ضخیم تری دارند.
« قارچها» :
تا زمان های طولانی زیست شناسان قارچها و گیاهان را در یک گروه قرار می دادند چون قارچها متحرک نیستند، دیواره سلولی دارند و بعضی از آنها اندامهایی مانند ریشه می دوانند. اما قارچها ویژگی های منحصر به فرد دیگری دارند که باعث قرار گرفتن آنها در فرمانروایی جداگانه می شود. قارچها کلروفیل ندارند و بنابراین قادر به انجام فرایند فتوسنتز نیستند و از آنجایی که قارچها هتروتروف اند انرژی خود را از راه تجزیه مولکولهای آلی موجود در محیط خود به دست می آورند.
« ویروسها» :
ویروس قطعه ای از نوکلئیک اسید است که درون پوششی از پروتئین قرار دارد. ویروسها از باکتری ها بسیار کوچک ترند و اکثر آنها با میکروسکوپهای الکترونی قابل مشاهده اند. ویروسها برای تولیدمثل وارد سلول فرد میزبان می شوند و ماده ژنتیک خود را به درون سلول فرد وارد می کنند و از این طریق فرد را بیمار می نمایند.
ویروس توسط دانشمندانی که به دنبال عامل بیماری موزائیک گیاه تنباکو بودند در قرن 19 کشف شد و از نظر شکل، ویروسها به دو دسته مارپیچی و چند وجهی تقسیم می شوند.
« جلبکها» :
جلبکها نوعی از گیاهان دریایی یا به عبارتی دیگر میکروارگانیزم های آبزی هستند که عمل فتوسنتز را به خوبی انجام می دهند. این میکروارگانیسم ها در مناطق مرطوب و دریاها زیست می کنند و اکثرا اتروتروف هستند و به دو دسته تک یاخته و پر یاخته تقسیم می شوند. به طور کلی درباره این میکروارگانیسم ها می توان گفت که آن ها گیاهانی با ساختمان ساده و بر خلاف گیاهان آلی فاقد آهن هستند. برخی از جلبک ها تک سلولی و برخی دیگر پر سلولی اند که براساس نوع رنگیزه فتوسنتزی و شکل سلول و پیکرشان تقسیم بندی می شوند. اگر جلبکها را بر اساس رنگیزه ها تقسیم بندی کنیم آن ها در سه گروه جلبک های قرمز، جلبک های سبز و جلبک های قهوه ای قرار می گیرند.

« پرتوزواها » :
میکروارگانیزم های تک یاخته ای هستند که بسیاری از فعالیت های حیوانات پر یاخته ای را از خود نشان می دهند. پرتوزواها در خاک و آب و یافت می شوند، دارای غشاء هسته اند و بر خلاف باکتری ها می توانند از مواد جامد استفاده کنند.
« گلسنگ ها» :
جاندارانی هستند استثنائی که حاصل هم زیستی بین یک قارچ و یک فتوسنتز کننده مثل جلبک سبز می باشند. جزء فتوسنتز کننده کربوهیدراتها را می سازد و جزء قارچی تأمین مواد معدنی و محافظت از فتوسنتز کننده را بر عهده دارد.
گلسنگ ها می توانند در برابر خشکی و انجماد مقاومت کنند. در چنین شرایطی آنها به خواب می روند و در صورت بروز علائم لازم زیستی دوباره به محیط باز می گردند و به رشد خود ادامه می دهند.
« مخمر » :
مخمر ها موجودات یوکاریوتی هستند که دارای یک پلاسمید می باشند و بنابراین به عنوان ناقل در تکنیک های مهندسی ژنتیک شرکت می کنند.
مخمر میکروارگانیسمی است که به سادگی نگهداری می شود و در مقیاس بزرگ آزمایشگاه قابل کشت است. میکروارگانیسم هایی که باعث ترش شدن شراب می شوند از نوع مخمرها هستند و نخستین بار توسط لویی پاستور کشف شدند.
او دریافت که در شراب دو نوع مخمر وجود دارد و در واقع مخمرها جزیی از شرابند که در شیره میوه رشد می کنند و قند آن را به الکل تبدیل می نمایند که البته نوع خوب مخمر باعث این تبدیل می شود و نوع دیگر آن سبب تبدیل الکل به یک نوع اسید می شود. سلولهای مخمر در گرمای زیاد قادر به ادامه فعالیت نیستند و از بین می روند. با این کشف پاستور صنعت شراب سازی فرانسه نجات پیدا کرد. زیرا خطر ترش شدن شرابهای آنان همیشه تهدیشان می کرد.
« کپک ها» :
میکروارگانیسمهایی هستند که روی مواد غذایی رشد و نمو می نمایند. اگر چه رشد کپکها بر روی مواد غذایی آنها را غیرقابل مصرف می سازد واز عوامل فساد در مواد غذایی هستند ولی کپک های مفیدی نیز وجود دارند که در تهیه بعضی از مواد غذایی مثل بعضی پنیرها و ماکارونی و ... شرکت می نمایند.

فصل دوم:
نقش میکروارگانیسم ها در داروسازی (آنتی بیوتیک سازی)
بخش 1) آنتی بیوتیک ها وتاریخچه ی آن ها
بخش 2) انواع آنتی بیوتیک ها
بخش 3) چگونگی تولید آنتی بیوتیک ها بوسیله ی میکروارگانیسم ها
بخش 4) آنتی بیوتیک ها در صنعت و اقتصاد

بخش 1) آنتی بیوتیک ها و تاریخچه آن ها :
آنتی بیوتیک به ماده ای گفته می شود که توسط میکروارگانیسم ها تولید می شود و یا به صورت غیر مستقیم از محصولات تولید شده توسط آنها بدست می آید. و وظیفه آنها ممانعت از رشد میکروارگانیسمهای دیگر (پاتوژن) است. البته امروزه اغلب دانشمندان نام آنتی بیوتیک را به مواد ضد میکروبی که از گیاهان آلی گرفته اند می شوند می دهند.
میکروارگانیسم های تولید کننده آنتی بیوتیک شامل: قارچها، باکتریها، کپکها، مخمرها، الگ ها و ... اند. این مواد به عنوان متابولیت ثانویه میکروارگانیسم ها به طور معمول در زمان رشد حداکثر میکروب تولید می شوند. و بیشترین غلظت آنتی بیوتیک ها در زمان مرگ میکروارگانیسم به دست می آید ؛ بنابراین تولید آن مستلزم زمان نسبتا طولانی (7-5 روز) است.
یک آنتی بیوتیک باید دارای ویژگی هایی باشد تا بتوان از آن برای درمان بیماریها استفاده کرد :
1) در بدن موجود زنده قدرت ضد میکروبی قوی داشته باشد.
2)در بدن فرد، واکنش های زیان بخش و نامطلوب ایجاد ننماید؛ به عبارت دیگر سمی نبوده و دارای اثرات هیستامین مانند آلرژیک نباشد.
3) باید در آب، سرم فیزیولوژیک و...... قابل حل باشند .
4) باید ساختمانی نسبتا پایدار وثابت داشته باشد.
برای شناخت بهتر آنتی بیوتیک ها بهتر است تاریخچه آن ها را مورد بررسی قرار دهیم.
تاریخچه آنتی بیوتیک ها:
در سال 1889، اولین بار وویمن اصطلاح آنتی بیوز، یعنی تضاد بین یک میکروارگانیسم و فرآورده میکروارگانیسم دیگر را که موجب از بین رفتن میکروارگانیسم اولی می شود بکار برد. مدتهای مدید مشاهده شده بود که از رشد کلنی های موجود در کشتهای آزمایشگاهی در اثر آلودگی با یکی از میکروارگانیسم های خاک یا هوا جلوگیری می شود. کم کم این نظریه به وجود آمد اگر در کشتها از رشد باکتریهای مضر جلوگیری شود ممکن است موادی که این میکروارگانیسمها تولید می کنند برای درمان بیماریها مفید باشند. « لو» و « امریک » در سال 1899 دریافتند که « پایوسیاناز » یعنی ماده ترشح شده از « پسود و موناس آئروژونیوز » برخی از باکتریهای گرم مثبت و گرم منفی را نابود می کند اما این تحقیقات به تولید آنتی بیوتیک منجر نشد، تا سال 1929 که پنی سیلین به عنوان اولین آنتی بیوتیک توسط الکساندر فلمینگ در آزمایشگاه بیمارستان «سنت مری» (لندن) کشف شد.
این دانشمند ضمن بررسی کشت استافیلوکوک در سطح پتری دیش حاوی آگار مشاهده کرد که قسمتی از محیط کشت شده به وسیله کپکی به نام پنی سیلیوم نوتاتوم آلوده شده است. و این کپک از رشد استافیلوکوک جلوگیری کرده است. و همچنین دریافت که مایع حاصل از کشت قارچ مذکور، رشد باکتریها را متوقف می سازد. فلمینگ این ماده ضد میکروبی موجود در عصاره استخراج شده از کشت پنی سیلیوم نوتاتوم را پنی سیلین نامید. که البته، امروزه پنی سیلین از پنی سیلیوم کریزوژنوم تهیه می شود زیرا پنی سیلیوم نوتاتوم به علت بازده کم تقریبا منسوخ شده است.
شاید اگر دو محقق انگلیسی به نام های«فلوری » و « شن » در سال 1939 عصاره پنی سیلیوم را استخراج و خالص نمی نمودند و این کار را در سطح وسیع به منظور آزمایش های درمانی به کار نمی بردند نتایج بدست آمده توسط فلمینگ در بوته فراموشی می افتاد. نتایج به دست آمده از کار این دو محقق بسیار جالب بود و کاملاً قابل استفاده دیگر دانشمندان قرار گرفت. در واقع این دو محقق طریقه ی بدست آوردن آنتی بیوتیک ها از کشت ها را ابداع نمودند.همچنین جنگ جهانی دوم لزوم کشت قارچ و تهیه تجارتی پنی سیلین را تایید نمود و ارزش و اهمیت پنی سیلین را آشکار کرد.
بعد از کشف پنی سیلین «دوبو » در سال 1939 یک آنتی بیوتیک به نام تایروتریسین را در کشتهای فیلتر شده یافت. سپس نشان داد که این آنتی بیوتیک دارای دو پلی پپتید است به نام های گرامیسیدین و تایروسیدین . که گرامیسیدین علیه باکتریهای استرپتوکوک همولینک، پنوموکوک، تتائوس (عامل کزاز) و گانگزن عمل می کند، در حالی که تایروسیدین بر انواع مختلفی از باکتریهای گرام مثبت موثر است.
امروزه این دو ماده را برای استعمال موضعی در انسان و تلقیح در گیاهان به کار می برند.جستجو برای یافتن آنتی بیوتیک های دیگر، بخصوص علیه باکتریهای گرم منفی، مانند: عامل بیماری سل ادامه یافت تا اینکه در سال 1994، واکسمن و همکاران او، استرتپومایسین را از استرپتومایسیس گریزئوس موجود در خاک ایزوله کردند، که این ماده بر عامل سل موثر است.
بخش 2) انواع آنتی بیوتیک ها:
- آنتی بیوتیک های بتالاکتام (B.laktam):
این دسته از آنتی بیوتیک ها شامل پنام ها و سفام ها می باشد.
1) پنام ها: دارای ساختمان پنامی بوده و فقط توسط قارچ ها تولید می شوند.
2) سفام ها: توسط قارچ ها و کپک ها تولید می شود و نسبت به پنام ها از اهمیت بیشتری برخوردارند. از سفام ها می توان به « نوکاردیسین و کلاوم ها » اشاره کرد.
- نوکاردیسین: یک آنتی بیوتیک نسبتا ضعیف است که علاوه بر استرپرتومیسین ها، توسط قارچ نوکاردیا تولید می شود و جنبه ی تحقیقاتی نیز دارد.
– کلاوم ها: اخیرا وارد بازار دارویی شده اند و اهمیت زیادی دارند. کلاونیک اسید بعنوان مهم ترین آنتی بیوتیک این گروه بوده و از سال 1995 وارد بازار دارویی آمریکا، اسپانیا و پرتغال شده است و بر روی باکتریهای g- و g+ اثر دارد.
کلاونیک اسید غالبا با آمپی سیلین و آموکسی سیلین به کار می رود.
-منوباکتام: تفاوت اساسی این گروه از آنتی بیوتیک ها با بتالاکتام ها در حلقه بتالاکتام است که این گروه فقط یک حلقه بتالاکتامی دارند. و دارای طیف اثر وسیع هستند.
- آمینوگلیوکوزیدها: از نظر درمانی و صنعتی دومین گروهی هستند که در شرایط آزمایشگاهی تولید می شوند و به صورت تزریقی مصرف می شوند. استرپتومایسین اولین آمینوگلیکوزیدی بود که چهار سال پس از پنی سیلین کشف شد، و هنوز هم پس از گذشت حدود 62 سال کاربرد وسیع درمانی دارد، از آنتی بیوتیک های دیگر این گروه می توان کانامایسین ، جنتامایسین ، آمیکاسین ، نئومایسین و ... را نام برد. که در این قسمت به شرح مختصری از انواع این آنتی بیوتیک ها می پردازیم.
- استرپتومایسین: مهم ترین عضو این گروه بوده و هم زمان با کشف آن کاربردهای فراوانی را به دنبال داشت. دارای طیف اثر وسیع بوده و بر روی باکتریهای g+ و g- عمل می کند.
- نئومایسین: این آنتی بیوتیک در سال 1949 از استرپتومایسیس فرادیا بدست آمد و تنها آمینوگلیکوزید خوراکی است و برای ضد عفونی کردن دستگاه گوارشی است.
- لیدیومایسین: بر علیه باکتریهای g+ و g- بسیار موثر است. و حتی بر روی باکتریهای مقاوم نیز موثر است و توسط استرپتومایسیس لیویدوس تولید می گردد.
- کانامایسین: در سال 1957 کشف گردید. و در دهه 90 به طور گسترده مورد استفاده قرار گرفت. این دارو از استرپتومایسیس کانامتیتکوس تولید می شود.
- جنتامایسین: از میکرومونوسپو را پوره پوره آ و میکرومونوسپور اکینوسپورا تولید می شود. و به صورت ترکیبی از سه شکل C1 و C1a و C2 مصرف می شود.
- ماکرولیدها : در سال 1952 از سویه ای به نام استرپتوماسیس اریتروئوس تولید شد. که در درمان عفونتها مفید است. و از انواع آن تتراسیکلین است که از استرپتوماسیس اورئوفاسینس تولید و بعد از آن 6 زیر شاخه آن وارد بازار دارویی آمریکا شد:
1) متاسیکلین 2) مونوسایکلین 3) تتراسیکلین 4) دملکوسیکلین 5) اکسی تتراسیکلین 6) داکسی سایلکین
- آنتی بیوتیک های متفرقه: وانکومایسین در سال 1956 کشف شد . از انواع این دسته از آنتی بیوتیک ها مکیندامایسین (سال 1962 از استرپتومایسیس لینکونیس) و کاپورومایسین (مصرف عضلانی) و کلرامفنیکل (سال1947 از استرپتو ونزوئلا) را می توان نام برد.
- آنتی بیوتیک های ضد قارچ: این گروه طیف اثر نسبتا وسیعی دارند و بر روی مخمرها و قارچ های گوناگون اثر دارند. آمفوتریسین B و نیستاتین دو آنتی بیوتیک ضد قارچ اند.
- مواد ضد میکروبی: این گروه طیف وسیعی از میکروارگانیسم ها هستند که اثر ضد میکروبی نشان می دهند و بر باکتریها حساسیت فراوان دارند. اما اکنون استفاده از بعضی از آنها به علت سمیت منع شده است.
- مواد ضد ویروسی: تعداد معدودی از این گروه در درمان عفونت های ویروسی انسان بکار می روند. محل های هدف احتمالی این داروها جلوگیری از جذب سطحی ذره ویروس از سلول میزبان، جلوگیری از نفوذ داخلی سلول ویروس جذب شده و همچنین ممانعت از سنتز پروتئین یا اسید نوکلئیک می باشد.
بخش 3) چگونگی تولید آنتی بیوتیک ها به وسیله میکروارگانیسم ها:
آنتی بیوتیک ها به طور کل از سه منبع بزرگ بدست می آیند. این منابع عبارت اند از:
1) میکروارگانیسم ها 2) مصنوعی: از طریق روشهای مصنوعی 3) نیمه مصنوعی: به این معنا که قسمتی از مولکول توسط عمل تخمیر از یک میکروارگانیسم تولید می شود و سپس محصول بدست آمده توسط یک روش شیمیایی، تغییر یافته یا اصلاح می گردد که تعدادی از پنی سیلین ها و سفالوسپورین ها از این طریق بدست می آیند.
همانطور که گفته شد در تولید آنتی بیوتیک ها به وسیله میکرو ارگانیسم ها: قارچ ها، کپک ها، باکتریها و ... شرکت دارند.
روش های گوناگونی برای تولید آنتی بیوتیک ها به وسیله میکروارگانیسم ها وجود دارد.
الف) روش های جدا کردن و تفکیک:
1) در یکی از روش های جدا کردن میکروارگانیسم های مولد آنتی بیوتیک مقدار معینی را از خاک گرفته و در محیط آگار غذایی کشت داده و آن را در حرارت مناسب برای رشد باکتری ها قرار می دهند. میکروارگانیسم هایی که ضد میکروب هستند و می توانند از رشد باکتریهای مضر جلوگیری کنند در اطراف خود هاله هایی را بوجود می آورند و مانع رشد باکتریها در اطراف خود شده و یا آنها را می کشند. از این قبیل میکروارگانیسم ها کشت خالص تهیه می کنند و سپس مواد (آنتی بیوتیک ها) را از آن استخراج می نمایند.
2) در روش دیگر قبلاً باکتری معینی را در محیط آگار کشت می دهند و بعد از دو روز اتووگذاری در حرارت 37-28 درجه سانتی گراد، ذرات خاک را روی آن ریخته و بار دیگر در اتوو می گذارند تا هاله ها بوجود آیند.سپس مشاهده می کنند کدام میکروارگانیسم هاله وسیعی را در اطراف خود بوجود می آورد و بعد از سنجش های متعدد کشت حاصل را صاف نموده و مایع آنتی بیوتیک را استخراج می کنند.
الف)سنجش قدرت ضد باکتریایی و قارچی: برای سنجش این مورد به روش زیر عمل می کنند: حیوانی آزمایشگاهی مانند موش و یا جنین جوجه را با ویروس آلوده کرده و عملکرد آنتی بیوتیک بدست آمده از کشت را روی آن بررسی می کنند. و اما برای جلوگیری از کشف مجدد آنتی بیوتیک هایی که قبلا کشف شده اند باید هویت عصاره خام آن را تعیین کرد. سنجش جذب اشعه ی ماوراء بنفش و مادون قرمز، سنجش نقطه ذوب و ... برای شناخت آنتی بیوتیک ها موثر است.
ب) روش خالص کردن آنتی بیوتیک: اولین مرحله جدا کردن میکروارگانیسم مولد آنتی بیوتیک از محیط کشت است. سپس با صافی مایع را صاف می کنند و سپس به وسیله دستگاه تخمیر آنتی بیوتیک را که به صورت محلول است جمع آوری می کنند. بعنوان مثال تولید پنی سیلین از این طریق بدست می آید.
برای مثال کشت پنی سیلین را بررسی می کنیم.
پنی سیلین ها مجموعه ای از 3 اسیدآمینه هستند: 1) آلفا آمینوآدیپیک a-Amino adipic Acid 2) –l والین L-valin 3) –l سیستئین L-sistein
میکروارگانیسم هایی که قادرند پنی سیلین تولید کنند دو نوع اند: 1) میکروارگانیسم هایی که آنتی بیوتیک های غیر قطبی تولید می کنند نظیر پنی سیلیوم گریزوژنوم که محلول در چربی می باشند و با افزودن ریشه های جانبی مختلف به آن انواع مختلفی از پنی سیلین تولید می شود که دارای اهمیت صنعتی نیز هستند نظیر پنی سیلین G و پنی سیلین V میکروارگانیسم هایی که فقط پنی سیلین نوع N تولید می کنند و از محصولات جانبی آن می توان به سفالوسپورین اشاره کرد.
چگونگی عملکرد فرمانتور (تخمیرکننده صنعتی):
میکروارگانیسم هایی مانند باکتری ها و مخمرها قادر به تولید انواع مختلفی مواد مفید برای انسان ها هستند.پنی سیلین، انسولین و آنزیم های پودرهای شست و شو، تنها سه مورد ازا ین مواد مفید هستند، برای دستیابی به مقدار زیاد این محصولات، باید میکروب ها را در مقادیر زیاد کشت داد.
یکی از تخمیر کننده ها (فرمانتور) در شکل ( 14 ) نشان داده شده است. بدنه ی تخمیر کننده از فولاد ضد زنگ و به شکل یک ظرف بزرگ طراحی شده است. درون ظرف نیز از یک محیط کشت پایه ی مناسب پر می شود.پس از طی 24 ساعت اول، قارچها سریع رشد می کنند.سپس غلظت قندهای موجود در محیط کشت کاهش می یابد و در این حالت قارچها پنی سیلین تولید می کنند.پس از حدود یک هفته غلظت پنی سیلین در محیط کشت به حداکثر می رسد. سپس محصول جمع آوری و تصفیه می شود. محیط کشت مایع را از فیلترهای مخصوص عبور می دهند و قارچ ها پشت فیلتر می مانند و پنی سیلین نیز از محیط کشت استخراج می شود.
این محیط کشت نوعی مایع غذائی و قند همراه با برخی مواد دیگراست که به تکثیر سریع میکروب ها کمک می کنند. برخی میکروب ها فقط نیازمند کربوهیدرات ها و مواد معدنی هستند و برخی دیگر به پروتئین ها و ویتامین ها نیز نیازمندند. اغلب قارچ ها برای رشد و تکثیر سریع نیازمند کربوهیدرات ها، مواد معدنی و ویتامین ها هستند، در حالی که مخمرها فقط به قند و مواد معدنی نیاز دارند. نوع خاصی میکروب به این محیط کشت پایه اضافه می شود تا میکروب ها در آن به رشد و تکثیر بپردازند. درون تخمیر کننده، برای به گردش درآمدن کشت و ساکن نبودن آن، هم زن های پره مانندی وجود دارد که توسط یک موتور به چرخش درمی آیند. در حین تخمیر میکروبی انرژی زیادی ایجاد می شود، این انرژی باعث گرم شدن محیط کشت می شود، بنابراین بدنه دستگاه باید خنک شود. پس از اتمام کار، مخلوط درون ظرف توسط شیری که در پایین ظرف است جمع آوری می شود سپس محصول را از کل مخلوط جدا و آن را خالص می کنند.

در این مرحله لازم است با کشت دادن و روش های آن آشنا شویم.
روش های کشت بسته و کشت پیوسته:
پس از گذشت مدت زمان لازم جهت رشد و تکثیر میکروب ها و تولید محصول، باید محصول را از مخلوط موجود درون تخمیرکننده جدا کرد، برای این کار دو روش عمده وجود دارد.اگر پس از استخراج محصول، دستگاه را بشوییم و کلیه مراحل را، برای کشت بعدی، از اول آغاز کنیم، این روش را (کشت بسته) می گویند. این روش قدیمی است.
روش جدید و پیشرفته تر استفاده از یک لوله یا مجرای تخیله کننده در دستگاه تخمیرکننده است، یعنی یکبار دستگاه را آماده می کنند تا، پس از گذشت زمان لازم، محصول تولید شود، سپس محتویات درون دستگاه مدام توسط لوله ی تخلیه کننده به بیرون هدایت می شود و محصول نیز به طور مداوم استخراج می شود. به همان سرعتی که محتویات از دستگاه تخلیه می شود، باید محیط کشت جدید به دستگاه اضافه شود تا حجم کلی ثابت باقی بماند که به این روش کشت پیوسته گفته می شود. این سیستم به طور کامل خودکار است و شبانه روز فعالیت دارد.

تولید صنعتی پنی سیلین نمونه ای از کشت بسته است. در توضیح می توان گفت :
یک مقدار اولیه از قارچ پنی سیلیوم به محیط کشت مایع در دستگاه تخمیرکننده اضافه می شود. این محیط کشت حاوی انواع مختلف قندهاست. دمای محیط نیز همواره باید 24 درجه سانتی گراد ثابت باشد. تراکم و میزان اکسیژن محیط نیز باید با دقت کنترل شود. محیط پنی سیلین بستگی به دو عامل دارد: یکی به تراکم اکسیژن و دیگری به غلظت قندهای مختلف موجود در محیط کشت.
بخش 4) آنتی بیوتیک ها در صنعت و اقتصاد
آنتی بیوتیک ها در صنعت: همانطور که گفته شد آنتی بیوتیک ها محصولات متابولیسم ثانویه هستند که از رشد میکروارگانیسم های (پاتوژن) دیگر جلوگیری می کنند، حتی در غلظت های پایین.ممانعت از رشد میکروارگانیسم ها توسط دیگر میکروارگانیسم ها در کشت مخلوط، مدّت زمان زیادی است که شناخته شده است. و این موضوع از زمان فلمینگ و کشف پنی سیلین تا زمان جنگ جهانی دوم خیلی جدی گرفته نشد و در زمان جنگ جهانی دوم تقاضا برای معالجه زخمهای عفونی، به توسعه ی فرآیند تولید پنی سیلین و آغاز تحقیقات آنتی بیوتیک صنعتی انجامید. امروزه این فعالیت ها مهم ترین زمینه در میکروبیولوژی صنعتی است. برنامه های وسیع گزینش در تمام کشورهای صنعتی برای افزایش شمار آنتی بیوتیک ها تداوم دارد. در این رابطه تخمین زده می شود که سالانه 100 تا 200 ترکیب جدید آنتی بیوتیک کشف گردد.
آنتی بیوتیک ها در اقتصاد:
تولید جهانی آنتی بیوتیک ها بالغ بر 000/100 تن در سال است و درآمدهای ناخالص برآورد شده برای سال 1980 حدود 2/4 بیلیون دلار بوده است.از نظر فروش سفالوسپورین در مقام اول سپس آمپی سیلین و تتراسیکلینها در مکان های بعدی قرار دارند.

میکروبیولوژی صنعتی و میکروارگانیسم ها ( بیو تکنولوژی ) :
بیوتکنولوژی را تحت عنوان کاربرد سلول زنده (میکروارگانیسم ها) ، سیستم ها با فرآیند های زیستی در صنایع تولیدی و خدماتی تعریف کرده اند. در واقع بیوتکنولوژی بر یک پارچگی میکروب شناسی، زیست شناسی، مهندسی شیمی و کامپیوتر تاکید می ورزد. میکروبیولوژی صنعتی یا همان تکنولوژی میکروبی زیر شاخه ای از بیو تکنولوژی است که در زمینه ی میکرو ارگانیسم ها مطالعه می شود. تکنولوژی صنعتی با پروژه هایی چون تخمیرهای الکلی شروع شده است. نظیر تولید شراب و آبجو و ادامه ی آن باعث گسترش پروژه های تولیدی ترکیبات داروئی ، غذائی، شیمیایی و دیگر کاربردهای میکروارگانیسم به خصوص در صنعت همانند استخراج نفت، کشاورزی، تصفیه فاضلاب ها و ... شده است.
در بیو تکنولوژی جدید، میکروبیولوژی صنعتی لازم است که با مهندسی ژنتیک همکاری داشته باشد تا بتوانند از میکرو ارگانیسم های مناسب در صنعت های گوناگون استفاده کنند همانند :
1) بیو تکنولوژی میکروبی در صنایع غذایی (لبنی و افزودنی)
2) بیولوژی در صنایع کشاورزی. 3) بیو تکنولوژی میکروبی در استخراج صنایع نفتی و ...
4) بیو تکنولوژی میکروبی در محیط زیست و تولید انرژی و پاکسازی آب و هوا .

فصل سوم:
نقش میکروارگانیسم ها در صنعت (بیوتکنولوژی)
بخش 1) دیگر مواد حاصل از متابولیک میکروارگانیسم ها
بخش 2) کاربرد میکروارگانیسم ها در صنایع غذایی و شیمیایی
بخش 3) کاربرد میکروارگانیسم ها در تصفیه ی فاضلاب ها و حفاظت از محیط زیست
بخش 4) کاربرد میکروارگانیسم ها در کشاورزی
بخش 5) کاربرد میکروارگانیسم ها در استخراج منابع و معادن (نفت)

بخش 1) دیگر مواد حاصل از متابولیک میکروارگانیسم ها
در این قسمت به دیگر مواد حاصل از فعالیت متابولیک میکروارگانیسم ها می پردازیم.
الکل: الکل ها گروه دیگری از مواد هستند که توسط میکرو بها تولید شده و در صنایع داروئی مصارف فراوانی دارند. این مواد به عنوان حلال، ضد عفونی کننده و در برخی موارد به عنوان جزئی از داروهای ترکیبی مورد استفاده قرار می گیرند. به تبدیل بی هوازی گلوکز یا قندهای دیگر به الکل اتیلیک، تخمیر گفته می شود. تولید اتانول (نوعی الکل) امروزه به روش بیولوژیک انجام گرفته و نخستین بار، امیل کریستین هانسن – گیاه شناس دانمارکی – این موضوع را کشف کرد که مخمرها سبب تولید الکل اتیلیک می شوند. در سال 1893 (استون) و (بوتانول) یا (بوتیل الکل) که دو کربن از اتانول بیش تر دارد، به عنوان حلال و یا در ساخت عطرها به کار گرفته شد. و استون نیز به عنوان حلال در صنایع مختلف به کار گرفته شد. برای تولید این دو ماده که از قند – که به پیروات تبدیل می شود – از هر کدام یک مولکول تولید می شود. روش پتروشیمیایی و بیولوژیک برای تولید آن با هم رقابت دارند که از روش مشکل و پر هزینه شیمیایی کمتر استفاده می شود.
گلیسرول: این ماده یک الکل سه عاملی است که به عنوان محیط پایه و یا حلال در صنایع داروئی مورد استفاده قرار می گیرد و تولید میکروبی آن از جنگ جهانی اول شروع شد. در این زمان انگلستان مانع ورود روغن های گیاهی به آلمان شد. روغن های گیاهی منبع اصلی تولید گلیسرول بود که در ساخت مواد منفجره به کار می رفت. بنابراین آلمانی ها با تلاش فراوان موفق شدند در مدت کوتاه این ماده را از تخمیر گلوکز با استفاده از مخمرها بدست آورند.
ویتامین ها: ویتامین ها به دو دسته ی محلول در آب و چربی تقسیم می شوند و به دسته ای از مواد آلی گفته می شوند که فاقد نقش انرژی زائی و ساختمانی در بدن است. کمبود ویتامین در رژیم غذایی افراد باعث بروز اختلال های شدید متابولیکی می شود.
و اما روش ساخت میکروبی ویتامین ها: ویتامین B12، برای اولین بار در سال 1950 از طریق کشت استرپتومایسین گریزئوس به عنوان یک فرآورده ی جانبی استرپتومایسین بدست آمد. پس از باکتری های دیگری نظیر پسودوموناس از آن ها استفاده شد و دنیتریفیکانس برای تولید صنعتی آن به کار رفته شد. ویتامین B2 و ریبوفلاوین، اولین بار در سال 1897 از شیر جدا گردید ولی نقش ویتامینی آن در سال 1920 کشف گردید. (زرد رنگ است)
این ویتامین به صورت آزاد فقط در شیر و شبکیه چشم وجود دارد و در صنعت از قارچ ارموترکلوم اشبی نیز برای تولید آن استفاده می شود.
اسیدهای آمینه: توسط سویه های مختلف باکتری ها و ... مانند کورینه باکتریوم و میکوباکتریوم و ... تولید می گردند. از این گروه مواد مانند: گلوتامات، لیزین و فنیل آلانین به عنوان دارو در صنایع داروئی استفاده می شود.
پلی ساکاریدهای میکروبی: صنایع نفتی بزرگترین بازار بالقوه و منحصر به فرد پلی ساکاریدهاست. پلی ساکاریدهائی مانند: صمغ گزانتان که توسط گزانتوموناس کاچسترسیس تولید شده و در صنایع داروئی استفاده می شود. دلکستران از پلی ساکاریدهاست که به عنوان افزاینده ی حجم خون به کار می رود. و کاربرد آن در صنعت داروسازی به عنوان پوشش کپسول ها و قرص هاست. دلکستران توسط لوکونوستوک فرونتروئیدس تولید می شود.
استروئیدها: تعدادی از هورمون های انسانی استروئیدی هستند. چون تعدادی از استروئیدها مصرف داروئی دارند از میکروب ها برای تولید آن ها استفاده می شود. به عنوان مثال کپک ریزوپوس آریزوس می تواند پروژستون را هیدروکسیله نماید.
مواد فعال فارمالوژیک: این مواد که در صنایع داروئی حائز اهمیت اند به روش های مختلفی از منابع گیاهی بدست می آیند و به صورت صناعی ساخته می شوند. اما دانشمندان اخیرا آن ها را از میکروب ها بدست آورده اند. برای مثال: مونیولین (کاهنده ی کلسترول خون) از آسپرژیلوس ترئوس و یا آلکالوئید از ویسپس پورپوره آ بدست می آید.
بخش 2) کاربرد میکرو ارگانیسم ها در فرآورده های غذایی و شیمیایی:
کاربرد میکروارگانیسم ها در صنایع غذایی:
بسیاری از غذاهایی که می خوریم، به وسیله انواع خاصی از باکتریها پردازش شده اند، مثلا غذاهایی که تخمیری نامیده می شوند به کمک باکتریها تولید می شوند. از این مواد غذایی می توان ماست و پنیر و سرکه را نام برد. و همچنین در نگهداری غذا و پیش گیری از غفونت در غذاها و بویژه در تهیه شراب، آبجو و پروتئین های مصنوعی میکروارگانیسم ها از جمله باکتریها و مخمرها دخالت فراوان دارند.
در واقع مبدا کشف مخمر که نوعی میکروارگانیسم است از مواد غذایی شروع شد و به این ترتیب که لوئی پاستور توجه زیادی به فاسد شدن آبجو و شراب نشان داد و میکروارگانیسم های مولد بیماری آبجو و شراب را کشف نمود. در سال 1845 برکلی اثبات کرد که آفت سیب زمینی ایرلندی ، نوعی قارچ است که آسیب زیادی به اقتصاد ایرلند می رساند. در سال 1836 باسی ابراز داشت که قارچها عامل مولد بیماری در حیوانات هستند و در سال بعد، شوانلین ثابت کرد که قارچها عامل برخی از بیماری های پوستی در انسان هستند.
به کار گیری میکرو ارگانیسم ها در تهیه ی موادلبنی و غذایی:
شیر: شیر امولسیون پیچیده ای از پروتئین ، چربی، قند و موادمعدنی است. برای مثال شیر گاو: 87% آب، 5/3% چربی، 5/3% پروتئین و 5% لاکتوز دارد. محصولات بدست آمده از تخمیر شیر، مزه های متفاوت دارند و به علت داشتن آب کمتر نسبت به شیر مقاومتشان در برابر عوامل فساد بیش تر است ، تخمیر شیر در شرایط دمائی مناسب صورت می گیرد و بسته به نوع مخمر، نوع فرآیند و محصول متفاوت است و در این شرایط میکروارگانیسم ها نقش موثری دارند . ارگانیسم های عمده ای که شیر را به محصولات لبنی فرعی تبدیل می کنند، شامل لاکتوباسیلوس ها و اسپرپتوکوک ها هستند. از مهم ترین استرپتوکوک ها می توان « استرپتوکوکوس لاکتیل» و « کروموریس» و «توموفیلوس» را نام برد.
لاکتیل در C o 28 به سرعت در شیر رشد و آنرا ترش می کند . متوقف شدن و غیر فعال شدن باکتری های + g ، به وجود آمدن یک انتی بیوتیک قوسی به نام نیسین بستگی دارد.
و اما لاکتوباسیلوس ها، لاکتوباسیل ها گونه مهم این خانواده، میله ای شکل باریک، دراز ، + g اند و بدون اسپور که در تهیه ی مواد فرعی لبنی نقش مهمی دارند.
پنیر و فرآیند رسیدن آن:
پنیر فرآورده ای است که در نتیجه ی انعقاد شیر گاو، گوسفند، بز و ... بدست می آید . شیر مورد استفاده با یکی از روش ها پاستوریزه شده و با استفاده ی فراوان از باکتری ها و مایه پنیر روند تولید پنیر آغاز می شود. فرآیند تولید پنیر، تخمیری و آنزیمی است که در این بخش به شرح چگونگی آن می پردازیم. اما ابتدا لازم است با مفهوم بیو شیمیایی آشنا شویم. بیوشیمی یک نوع تبدیل است که بر روی ترکیبات لخته به وسیله ی آنزیم ها انجام می شود.
1) تهویه: مرحله اول است که در آن اکسیژن لازم برای میکروب فراهم می شود
2) آب یا رطوبت: با میکروارگانیسم ها د ر محیط مرطوب بهتر رشد می کنند.
3) دما، عاملی است که رشد میکروارگانیسم ها را تنظیم می کند. مثلا : در مرحله اول دما را کم می کنند تا باکتری های لاکتیک فعالیت کنند و در مرحله دوم به منظور رشد باکتری های پروپیونیک برای ایجاد طعم مطلوب و پیدایش سوراخ های چشمی میزان دما را افزایش می دهند.
4) PH ، عامل موثر در تکثیر و فعالیت بیوشیمیایی میکروارگانیسم هاست که آن را مرتب تنظیم می کنند. به طور کلی باکتری های لاکتیک ، میکروارگانیسم های ثانویه ، مخمرها و قارچ ها و ... در رسیدن پنیر نقش دارند.
ماست و کره: در تهیه ماست باکتری های استرپتوکوکوس ترموفیلوس و لاکتو باسیلوس بولگاریکوس نقش دارند. و در مورد کره می توان گفت که: طعم آن توسط میکروارگانیسم ها ایجاد می شود. پس از تهیه ی کره به آن اسید سیتریک می زنند و مخلوطی از دو باکتری لوکونوستوک سیتروروم و استرپتوکوکوس کرموریس را به آن اضافه می کنند.
پنیر پیتزا : به شیر پاستوریزه میکروارگانیسم هایی نظیر استرپتوکوکوس ترموفیلوس و لاکتوباسیلوس بودگاریکوس می افزایند.
سرکه: در ادبیات انگلیسی و فرانسوی به آن شراب ترش گفته می شود. سرکه شیمیایی مایعی است که یا به طور مستقیم از طریق تخمیر الکلی مواد قندی و یا به طور کلی از سیب و انگور و در ایران از مویز تولید می شود.
روش سنتی آن یعنی استفاده از تخمیر این میوه ها (قند) در خمره ها است و لی امروز روش سریع تهیه ی آن استفاده از ژنراتور فرینچ است و در آن از میکروارگانیسم های استوباکتری نظیر: استوباکتراستی و استو باکترانسنس و استوباکترگزیلینیوم استفاده می شود.
پروتئین: اگر چه امروزه بسیاری از میکروارگانیسم ها مانند بعضی از مخمرها ، کپک ها و ... برای انسان قابل مصرف و مهم شده اند، ولی از میان آن ها مخمرها ارزش تولیدی غذائی بیش تری دارند. در زمان جنگ جهانی دوم ، آلمانی ها بعد از آن که به کمبود پروتئین و ویتامین در رژیم غذایی جامعه خود پی بردند، نوعی کپک به نام ژئوتریکوم کاندیدوم را برای مصرف غذائی تولید کردند. بعد از جنگ جهانی، انگلیسی ها نیز کارخانه ای را برای تولید مخمر خوراکی در جامئیکا تاسیس کردند. در حال حاضر نیز کارخانه هائی را برای تولید مخمرهای خوراکی در آلما، سوئیس و فنلاند ساخته اند.
میکرو ارگانیسم های مختلفی مانند مخمرها، باکتری ها، قارچها و جلبک ها در تولید پروتئین نقش دارند باکتری ها نقش بسیار مهمی در تولید پروتئین دارند. از جمله فوائد تولید میکروبی پروتئین توسط باکتری ها می توان به موارد زیر اشاره کرد:
1) باکتری ها توان رشد روی انواع زیادی از مواد را دارند.
2)دارای مقادیر زیادی پروتئین اند.
3) مدت زمان تکثیر آن ها کوتاه است.
با این حال به دلیل های بسیاری مخمر بهتر از باکتری است و استفاده از باکتری نیز محدودیت هائی دارد. استفاده از مخمر: 1) مقبولیت عمومی بیش تری دارد. 2) برداشت از آن ها به دلیل اندازه ی بزرگ و تمرکزساده است 3) موادی رشد می کنند که دارای PH پایین اند 4) دارای پروتئین و ویتامین ها ی گروه B (ریبوفلاوین و ...) است.
و ارزش غذایی پروتئین تک سلولی بر حسب میکروارگانیسم ها مورد استفاده است.
این مخمر خوراکی با داشتن پروتئین و ویتامین گروه B بسیار با ارزش است. در کل مخمرهای غذایی دارای مقادیر مختلف ویتامین های ریبوفلاوین، بیوتین، نیاسین ، اسید پانتوتنیک، کولین ، پیرید و لکسین، استرپتو جنیس و ... هستند.
اسید گلوتامیک : برای جلوگیری از تولید بیش از اندازه ی یک ماده در میکروب ها، مکانیسم کنترل متابولیک وجود دارد، و در صورت عدم وجود این مکانیسم ها ، محصولی بیش از حد مورد نیاز ارگانیسم ها تولید می شود. بر پایه ی این واقعیت بیولوژیک، برای تولید انبوه یک محصول از میکروب های تولید کننده ای استفاده می کنند که مکانیسم کنترل متابولیک خود را برای یک محصول از دست داده است. بعنوان مثال : بعضی از اشکال جهش یافته ی کورینه ی باکتریوم ، گلوتامیکوم می تواند 200 برابر لیزین مورد نیاز خود را تولید کند. با افزودن اسید آمینه ی حاصل از این کشت ها به غذای بسیاری از جانورانی که تغذیه آن ها با پروتئین گیاهی که با لیزین کم است کمبود این ماده هم برای آن ها جبران می شود. اسید گلوتامیک نوعی اسید آمینه است که سویه های کورینه باکترویوم ، آرتروباکتر ، بره وی باکتریوم ، میکروکوکوس کلوتامیکوس و ... آن را تولید می کنند. و هم چنین نمک گلوتامات نیز از آن بدست آمده و برای ایجاد طعم در غذا استفاده می شود.
سالانه افزون بر 300هزار تن اسید گلوتامات از طریق کشت میکروبی بدست می آید .
لیزین، اسید گلوتامیک ، اسید اسپارتیک ، تریپتوفان و ترئو نین اسید آمینه هائی هستند که در مواد غذائی به انواع روش های استفاده ی مختلف مورد مصرف قرار می گیرند . این مواد را میکروارگانیسم های مختلف تولید می کنند. در سراسر دنیا توجه زیادی به فرآیند تخمیر می شود. از سال 1957 تولید لیزین با قارچ صورت پذیرفت.

کاربرد میکروارگانیسم ها در صنایع شمیایی:
آنزیم های میکروبی: آنزیم های دارای منشا میکروبی اثرات گوناگونی داشته و فوق العاده فعال هستند. موارد استفاده آنزیم در صنعت وسیع بوده و به تدریج جایگزین مواد تولیدی توسط گیاهان و جانوران می شوند. از آمیلاز کپک نان در صنعت آبجو سازی و تهیه ی الکل صنعتی و هم چنین در پختن نا ن استفاده می شود.از فیبرینولیزین که توسط استرپتوکوک تولید و ترشح می شود، برای حل کردن ترومبین در رگ ها ی خونی انسان استفاده می شود واز پروتئیناز میکروبی برای زدودن موی پوست در دباغی و لکه گیری لباس استفاده می شود. از آنزیم های هیدرولیز کننده ی سلولز برای تصفیه ی آب میوه و صنعت آبمیوه سازی استفاده می شود. در صنعت شیمیایی از آنزیم های میکروبی هم چنین برای تهیه آلکالوئیدها، پلی ساکاریدها و استروئیدها استفاده می شود.
یکی از پروتئینازها (پاک کننده ی لباس) به نام عامی ستوبتالیزین از باسیلوس موتبیلس (g+ اسپوردار) گفته می شود. کارشناسان شیمی از آنزیم های میکروبی برای ف

احتمالا تا به حال کلمه فایروال (Firewall) یا دیواره آتش را زیاد شنیده باشید. اما بسیاری از ما هنوز درک درستی از چیستی و فایده آن نداریم. به همین دلیل بهتر است قبل از هر چیزی به معرفی فایروال بپردازیم. در یک تعریف پایه و نسبتا کامل می توان گفت: فایروال یک برنامه نرم افزاری و یا قطعه سخت افزاری قابل نصب بر روی کامپیوتر است که می تواند از حمله به سیستم، هنگام استفاده از اینترنت، جلوگیری کند. فایروال (دیوار آتشین) اولین برنامه ای است که اطلاعات ورودی را می بیند. همچنین این برنامه آخرین بدرقه کننده اطلاعات (دیتاها) هنگام خروج از کامپیوتر است. همانند یک گارد امنیتی، جلوی ورودی ساختمان می ایستد و تصمیم می گیرد چه افرادی وارد شوند و چه کسانی حق خروج دارند. فایروال تمامی اطلاعات ورودی و خروجی را دریافت، بازرسی و بر حسب مورد از عبور آنها جلوگیری می کند.

احتمالا تا به حال کلمه فایروال (Firewall) یا دیواره آتش را زیاد شنیده باشید. اما بسیاری از ما هنوز درک درستی از چیستی و فایده آن نداریم. به همین دلیل بهتر است قبل از هر چیزی به معرفی فایروال بپردازیم. در یک تعریف پایه و نسبتا کامل می توان گفت: فایروال یک برنامه نرم افزاری و یا قطعه سخت افزاری قابل نصب بر روی کامپیوتر است که می تواند از حمله به سیستم، هنگام استفاده از اینترنت، جلوگیری کند. فایروال (دیوار آتشین) اولین برنامه ای است که اطلاعات ورودی را می بیند. همچنین این برنامه آخرین بدرقه کننده اطلاعات (دیتاها) هنگام خروج از کامپیوتر است. همانند یک گارد امنیتی، جلوی ورودی ساختمان می ایستد و تصمیم می گیرد چه افرادی وارد شوند و چه کسانی حق خروج دارند. فایروال تمامی اطلاعات ورودی و خروجی را دریافت، بازرسی و بر حسب مورد از عبور آنها جلوگیری می کند.

حمله به کامپیوتر شما از روش های مختلفی انجام می شود. برای مثال این حمله می تواند یک فایل مثلا صوتی یا تصویری باشد که هنگام اجرا باعث بسته شدن و کرش نرم افزار پخش صدا و تصویر کامپیوتر می شود. اما در حقیقت با چنین شکلِ اجرا شدن، یک در پشتی (Back Door) بر روی سیستم ایجاد می شود که در واقع یک راه دسترسی به کامپیوترتان خواهد بود.

برخی اوقات هم ممکن است حمله به صورت درخواست های پیاپی برای انجام یک کار خاص از طرف یک کامپیوتر آلوده باشد که می تواند باعث قفل و کرش کردن سیستم عامل تان شود. به این شیوه، حمله ی DoS می گویند. برای جلوگیری از این حملات لازم است که ایرادهای امنیتی سیستم عامل و برنامه های کاربردی تان توسط برنامه نویسان آنها کنترل و بسته شوند. اما گاهی پیش می آید که قبل از توسعه دهنده و نویسنده برنامه، یک هکر به چنین باگ ها و سوراخ های امنیتی ناشناخته ای بر می خورد و از آنها حداکثر سوء استفاده را می کند.

کار فایروال این است که سوراخ های امنیتی شناخته شده را ببندد و تا حد امکان طبق الگوریتم های مشخص جلوی نفوذ از طریق نقاط آسیب پذیر ناشناخته سیستم را هم بگیرد. سیستم کاری فایروال به دو شیوه است: یکی فایروال داده های ورودی یا Inbound Firewall که اجازه ورود اطلاعات تایید نشده به شبکه را نمی دهد، تا کد مخربی وارد شبکه نشود. دیگری فایروال داده های خروجی یا Outbound Firewall است که اجازه خروج اطلاعات غیر معمول از شبکه به اینترنت یا شبکه دیگر را نمی دهد، زیرا فرض بر این است که همه ی کامپیوترها آلوده اند و اطلاعات خروجی توسط بدافزارها تولید و ارسال می گردند. البته برای امنیت بیشتر، استفاده از فایروال هایی با هر دو قابلیت توصیه می شود.

توجه داشته باشید که فایروال ها بی نقص و عالی عمل نمی کنند و نمی توانند جلوی همه ی خطراتی که کامپیوتر شما را به یک قربانی فعالیت های خرابکارانه تبدیل می سازد، بگیرند. اما تا حد بسیار زیادی شانس خرابکارها را کم کرده و شما را از بسیاری خطرات نجات می دهند.

انواع مختلف فایروال های سخت افزاری معمولا فقط در مراکز بزرگ اداری، تجاری و یا امنیتی مورد استفاده قرار می گیرند و معمولا به دلیل قیمت بالا و شیوه ی کاربری دشوار، برای استفاده های شخصی و کاری کوچک عملا کاربردی ندارند. به همین دلیل در اینجا فقط به معرفی و ذکر خصوصیات برخی از فایروال های نرم افزاری می پردازیم که نسخه رایگان هم داشته باشند.

اولین توصیه ما برای مقابله با حملات اینترنتی استفاده از فایروال خود سیستم عامل است. ویندوز ایکس پی، ویستا و 7 همراه با نسخه رایگانی از فایروال مایکروسافت عرضه شده اند که امنیت مناسبی را برایتان فراهم می کنند. فقط حواس تان باشد که هیچگاه آنها را غیر فعال نکرده و یا در صورت عدم آگاهی لازم، تنظیمات پیش فرض شان را تغییر ندهید.

در ویندوز از طریق قسمت کنترل پنل می توان در پنجره ی Security Center، فایروال را خاموش یا روشن کنید. برای انجام تنظیمات مورد نظر هم، در کنترل پنل، صفحه ی Windows Firewall را باز کنید.

اما اگر فکر می کنید به امنیتی بیش از فایروال داخلی ویندوز نیاز دارید، برنامه های رایگان فراوانی در اختیار شما هست که به دو مورد از نمونه های واقعا خوب آن اشاره خواهیم کرد. ضمن اینکه بد نیست بدانید بعضی شرکت های امنیتی به همراه برخی نسخه های نرم افزارهای آنتی ویروس، یک دیوار آتشین هم قرار داده اند تا یک مجموعه امنیتی را در قالب یک نرم افزار داشته باشید.

ZoneAlarm: یکی از بهترین برنامه های فایروال که تقریبا در بین بقیه رقبا منحصر به فرد عمل می کند، ZoneAlarm است. این نرم افزار در نسخه های مختلف برای کاربردهای متفاوتی تولید شده و نسخه رایگان آن هم از طریق این آدرس قابل دریافت است.

این برنامه با استفاده از چند سرویس امنیتی به هم پیوسته حمایت کامل و جامعی را برای سیستم تان فراهم می آورد. این برنامه شامل یک فایروال، نرم افزار کنترل برنامه ها، و قفل اینترنتی است که به شکل پویا و روانی سطوح امنیتی و دسترسی مختلفی را برای تان فراهم می آورد.

امکان قفل اینترنتی آن می تواند هنگامی که از اینترنت استفاده نمی کنید و یا پای کامپیوترتان نیستید، دسترسی آن به اینترنت را قطع کند. این ویژگی را هم می توان به صورتی تنظیم کرد که با شروع محافظ صفحه ی نمایش فعال شود و هم می توان مدت زمان بدون استفاده ماندن کامپیوتر را تعیین کرد تا ارتباط را به صورت خودکار قطع کند. این برنامه همچنین با کنترل دائمی سیستم عامل، مواظب فعالیت برنامه ها و دسترسی آنها به اینترنت است و بدون اجازه شما هیچ برنامه ای امکان اتصال به اینترنت را ندارد. همچنین هنگامی که فردی برای دست یابی به سیستم شما تلاش می کند، Zone Alarm، شما را مطلع کرده و آی پی مورد استفاده وی را هم در اختیارتان می گذارد.

Comodo: این برنامه به راحتی نصب شده و تنظیمات چندان پیچیده ای هم ندارد. کومودو یکی از بهترین برنامه های امنیتی است که به صورت رایگان عرضه شده و برنده بسیاری از جوایز بوده است. این فایروال با سیستم بسیار جالب و موثری به نام DDP با برنامه های نصب شده بر روی سیستم عامل برخورد می کند، به گونه ای که اگر نرم افزاری را نشناخت و یا از امنیت دسترسی آن به اینترنت مطمئن نبود، آن را در لیست برنامه های متخاصم قرار داده و از دسترسی آن به شبکه و اینترنت جلوگیری می کند. با این کار توان مقابله با بسیاری از تهدیدات و ضعف های ناشناخته ی امنیتی را هم به دست آورده است که حتی هنوز به عنوان یک باگ امنیتی نیز شناسایی نشده اند. کومودو به صورت خودکار به روز رسانی می گردد و همچنین امکان شخصی سازی تنظیمات و شیوه اعلام اخطارها را برای تان فراهم می کند. دانلود کنید...

یکی از سوالاتی که ممکن است برای بسیاری مطرح باشد، این است که آیا علیرغم به روز بودن تمامی برنامه ها و سیستم عامل، باز هم نیازی به استفاده از فایروال است؟

پاسخ این است که مطمئنا شما به استفاده از فایروال نیاز دارید، زیرا ممکن است حتی با نصب همه آپدیت های امنیتی و به روز رسانی سیستم، باگ و نقاط آسیب پذیری در برنامه ها و سیستم عامل کشف شود که عرضه بسته و به روزرسانی امنیتی آن روزها و حتی ماه ها طول بکشد. حتی برخی از هکرهای زرنگ همان روز کشف و اعلام یک ایراد امنیتی، از آن سوءاستفاده کرده و کامپیوترها را مورد حمله قرار می دهند. از طرف دیگر فایروال ها به عنوان نگهبان های درهای ورودی و خروجی اطلاعات می توانند یک مرحله امنیت کامپیوتر شما را ارتقاء دهند.

در کنار آن شرکت های سازنده فایروال بسیار سریع تر از شرکت های توسعه نرم افزار می توانند در مقابل یک آسیب پذیری عکس العمل نشان دهند، زیرا تنها کافی است که به بخش آسیب پذیر و برنامه های مرتبط با آن اجازه تبادل اطلاعات با شبکه و اینترنت را ندهند. همچنین فایروال با جلوگیری از هرگونه تبادل اطلاعات مشکوک، در بسیاری از مواقع جلوی وارد آمدن آسیب از طریق ایرادهای نرم افزاری که بعدها شناخته و حل می شوند را می گیرد.

به طور خلاصه فراموش نکنید که فایروال ها از اجزای بسیار مهم و جدایی ناپذیر برای حفظ امنیت شما هستند و داشتن یک فایروال فعال و به روز هیچ گاه نباید فراموش شود. اگر در کار با کامپیوتر و اینترنت مبتدی هستید، توصیه می کنیم که از فایروال داخلی خود سیستم عامل ویندوز استفاده کنید. همین الان آن را بررسی کنید تا از فعال بودنش اطمینان حاصل کنید. اگر اطلاعات بیشتری دارید می توانید از فایروال کومودو که در این درس معرفی شد، استفاده کنید و یا اگر تنظیمات بیشتری نیاز دارید و کمی حرفه ای تر هستید استفاده از Zone Alarm را به شما توصیه می کنیم.

همچنان که در نشريات چاپی شکل ظاهری و صفحه بندی آن در جلب مخاطب نقش دارد، در صفحات اينترنت هم نحوه ی همگذاری مطالب در کارکرد آنها تاثير زيادی دارد. اين تاثير به دليل يک تفاوت اساسی ميان خوانش متن چاپی و اينترنتی بارزتر می شود. پژوهش ها می گويند که کاربران اينترنت، قبل و در جريان خواندن، بيشتر از اين که متنی را کلمه به کلمه بخوانند، آن را مرور(اسکن) می کنند و از لابلای آن کلماتی خاص يا جمله هایی بلافاصله نظرشان را جلب می کند.

به همين دليل است که توصيه هایی برای خوانش/ مرورِ آسان متن به گزارش نويسان اينترنتی می شود که:

• کلمات مهم را با استفاده از رنگ يا اندازه ی حروف و يا روش های ديگر برجسته کنند.
• با ميان تيترهای مناسب مطلب را تقسيم کنند.
• با فهرست های نقطه ای، نکات برجسته را مشخص کنند.
• تکه های جالبی از متن را در پنجره های کوچکی بگذارند که چشم گيرتر شود.

اين ملاحظات هر چند ظاهری است و جای اطلاعات اصلی در يک گزارش را نمی گيرد، اما هم به دريافت و فهم مطلب توسط مخاطبان اينترنتی کمک می کند و هم نموداری از دقت گزارشگر در ارائه ی مطلب است که برای ايجاد اطمينان در کاربرها مفيد است.

آنچه به يک گزارشگر آنلاين برای کارآمدتر کردن گزارش اش کمک می کند، مجموعه ای از اطلاعات درباره ی عملکرد کاربرها در صفحات اينترنت است. پژوهشی که دکتر جيکوب نيلسون و مؤسسه ی پژوهشی او در فاصله ی سال های ۲۰۰۴ تا ۲۰۰۸ انجام داده اند نتايج جالبی را در اين زمينه ارائه می کند.

به گفته ی آنها به طور متوسط کاربرها حداکثر ۲۸ درصد کلمه ها و به معنای جذب مفهوم آن حتی کمتر، يعنی حدود ۲۰ درصد کلمه ها در يک صفحه ی اينترنتی را می خوانند. اين خوانش همچنان که پيش تر هم اشاره کرديم در حين مرور چشم به صورت اسکن دريافت می شود.

تنها چيزی که اين پژوهش به روشنی نشان نمی دهد تعداد دقيق کلماتی است که خوانده می شود، زيرا هنوز تيم پژوهشی آنها فرمول رياضی دقيقی برای اين محاسبه پيدا نکرده است.

براساس اين پژوهش هر چند در فاصله ی سال های ۲۰۰۴ تا ۲۰۰۸ تغييراتی در نحوه ی استفاده از صفحات آنلاين پيش آمده، اما ساختار اصلی آن ثابت مانده است. يکی از تغييرات مهم اين بوده که دکمه ی برگشت به صفحه ی اصلی، که پيش تر دومين احتمال حرکتِ کاربرها بعد از ورود به يک صفحه بوده، به رتبه ی سوم تنزل پيدا کرده و دکمه ی راه اندازی نرم افزارها و افزونه هایی که برای ديدن همه ی مطالب يک صفحه لازم است جای آن را گرفته است.

هنوز اما رفتن به پيوندهای فعالی (Hyperlinks) که در متن گذاشته شده بالاترين جايگاه را در اين زمينه دارد. البته دکمه ی بازگشت به صفحه ی اصلی نيز هنوز با بودن در جايگاه سوم بسيار پر مصرف و از ضرورت های هر صفحه ی اينترنتی است.

در بخشی از پژوهش دکتر نيلسون که با کمک پژوهش ديگری از هارالد واينريخ تهيه شده، نحوه ی عمل کاربرها در ۵۹۵۷۳ صفحه ی مختلف مورد بررسی قرار گرفته است. از اين ميان ۱۴۳۳۶ صفحه به دلائل توقف کمتر از چهار ثانيه يا بيش از ده دقيقه و يا داشتن کمتر از ۲۰ کلمه در صفحه از مجموعه صفحه های مورد بررسی حذف شده و نتيجه گيری ها براساس ۴۵۲۳۷ صفحه ی باقی مانده که بين ۳۰ تا ۱۲۵۰ کلمه بوده اند صورت گرفته است. در جدول زير محور عمودی نشان دهنده ی زمان توقف کاربر در يک صفحه و محور افقی نشان دهنده ی تعداد کلمات در هر صفحه است. خط قرمز ميانگين تناسب زمان توقف به تعداد کلمه هاست.

در اين قسمتِ بررسی دکتر نيلسون با توجه به اين نسبت نتيجه گرفته است که هرچه تعداد کلمه ها در صفحه بيشتر باشد، زمان توقف کاربر هم طولانی تر می شود. متوسط دو محور اين جدول نشان می دهد که کاربرها برای خواندن دويست کلمه تقريبا ۳۰ ثانيه و برای خواندن ۱۲۰۰ کلمه نزديک به نود ثانيه در صفحه می مانند.

براساس اين نمودار هر کاربری به طور متوسط ۲۵ ثانيه وقتِ پايه در هر صفحه صرف می کند و برای هر ۱۰۰ کلمه حدود ۴/۴ ثانيه ی ديگر در آنجا می ماند. البته اين ارقام و محاسبات در مورد هر کاربری صادق نيست و فقط وضعيت ميانگين را نشان می دهد.

تعداد متوسط کلماتی که يک نفر با تحصيلات دانشگاهی (در زبان انگليسى) و عادتِ به مطالعه در دقيقه می خواند بين ۲۰۰ تا ۲۵۰ کلمه برآورد شده است. بر اين اساس می توان نتيجه گرفت که کاربرها در اين پژوهش فقط می توانند ۱۸ درصد کلمات را خوانده باشند.

اطلاعات ديگری که بعدا خواهيم ديد نشان می دهد که حتی همه ی اين وقت هم صرف خواندن نشده و بخشی از آن به چرخش در گوشه های ديگر يک صفحه گذشته است.

توجه به اين آمار و ارقام از اين نظر اهميت دارد که به گزارشگر اينترنتی اطلاعاتی در مورد آداب و عملکرد کاربرها می دهد که در تنظيم گزارش ها و تاثير آن تعيين کننده خواهد بود.

يک پژوهش ديگر در مورد گردش چشم و تمرکز کاربرها بر روی صفحه ی اينترنت هم جالب توجه است. در اين پژوهش که بر روی ۲۳۲ کاربر انجام شده، جهت نگاه آنها در هزاران صفحه ی آنلاين به صورت يک نقشه ی حرارتی ضبط شده است.

اين تصويرها، نمايشگر حرکت چشمِ کاربرها در سه سامانه ی متفاوت اينترنتی با محتوا و کاربرهای متفاوت است اما شکلِ کلیِ حرکتِ چشم کاربرها در نقشه ی حرارتی (قرمز نشان دهنده ی تمرکز بيشتر و زرد، آبی و خاکستری به معنی تمرکز کمتر) در هر سه سايت تقريبا يکی است.

نکته ی برجسته ی اين بررسی در عکس بالا اين است که شکل کلی خوانش کاربرها چيزی شبيه حرف F است. در سامانه های فارسی يا عربی، که از راست به چپ نوشته می شوند، همين بررسی شکلی کاملا قرينه ی اين حرف، از راست به چپ، را می سازد.

معنای اين شکل، که حرکت تقريبی چشم کاربرها را نمايش می دهد، اين است که:

• کاربرها در وهله ی اول با يک چرخشِ افقیِ نگاه در بخش بالاتر صفحه آن را مرور می کنند. حرکتی که خط قرمز بالایی حرف F را می سازد.
• حرکت بعدیِ نگاه باز هم افقی اما کمی پائين تر و با تمرکزی کمتر است. اين حرکت خط ميانی حرف F را تشکيل می دهد.
• حرکت بعدی نگاه عمودی به محتوای ستون کناریِ چپ صفحه است، گاهی اين حرکت به آهستگی و با دقت انجام می شود و همين دقت است که خط نسبتا ممتد و عمودی در سمت چپ صفحه را می سازد.

البته اين شکل ها را نبايد به حرکت دقيقِ همه ی افراد در صفحات اينترنت تعبير کرد. بعضی اوقات اين شکل به حرف E شبيه تر می شود. اين نحوه ی خوانش تا حدی نيز تابع طراحی صفحه و جاسازی مطالب در آن است.

در سه نمونه ی بالا، در صفحه ی سمت چپ تکه های داغ تر (قرمز/ بيشتر خوانده شده) دقيقا نشان دهنده ی شکل F است.

در نمونه ی ميانی که سايت فروش يک کالاست، خط ميانی F پائين تر از معمول قرار گرفته، زيرا در آنجا تصويری از کالای مورد فروش قرار داشته است. تکه ی قرمزی که در گوشه ی راست و بالای صفحه برجسته شده جائی است که دکمه های اضافه کردن کالا به چرخ خريد و دستورِ خريد قرار داشته است.

در نمونه ی سوم (سمت راست)، به علت اين که تيتر دوم مطلب از اولی بلندتر بوده، خط افقیِ ميانی بلندتر از خط بالا شده. جالب اين است که دو تيتر تعداد مشابهی خواننده داشته اند.

جيکوب نيلسون مفهوم اين شکل را اين طور تعبير می کند:

• کاربرها نوشته ی شما را به طور کامل نمی خوانند. بعضی ها ممکن است با دقت و کامل به يک صفحه نگاه کنند اما آنها استثنا هستند.
• هر چند پاراگراف اول يک صفحه ی اينترنتی بخت بيشتری برای خوانده شدن دارد اما احتمال خوانده شدن پاراگراف دوم هم به نسبت بقيه ی مطالب يک صفحه چشم گير است.
• نکته ی ديگر توقف چشم کاربرها بر روی ميان تيترها و سر فصل هایی است که حاوی نوشته و اطلاعات و با حروف برجسته نوشته شده باشند. پژوهش بالا از مکث و دقت چشم کاربرها در اين نقاط در جريان مرورِ کلی (اسکن) صفحه توسط کاربر صحبت می کند.

در درس آشنایی با تهدیدهای امنیتی با مهم ترین خطرات دنیای کامپیوتر و اینترنت آشنا شدید. حالا نوبت به مقابله با آنهاست، اینجا به طور خاص به نرم افزارهای Anti Spyware می پردازیم. وقتی در مورد نرم افزار آنتی ویروس صحبت می کنیم اغلب منظور نرم افزاری است که ویروس ها و کرم ها را شناسایی و حذف می کند. اغلب کاربران بین تروجان، کرم و ویروس تفاوتی قائل نیستند و همه را به نام ویروس می شناسند. بیشتر نرم افزارهای آنتی ویروس این بد افزارها را شناسایی می کنند، اما وقتی نوبت به جاسوس افزارها و تبلیغ افزارها می رسد ماجرا متفاوت می شود.

همانطور که در درس های قبلی با جاسوس افزارها آشنا شدید، این نرم افزارها کار سرقت اطلاعات شما را انجام می دهند. اغلب اوقات شما از وجود آن ها بر روی کامپیوترتان اطلاع ندارید اما یکی از علامت های وجود چنین بد افزارهایی کُند شدن کامپیوتر است. بنابراین همیشه نسبت به کاهش سرعت کامپیوترتان حساس باشید. شاید یک نرم افزار مشغول جاسوسی کارهای شما یا سرقت اطلاعات تان است.

در حال حاضر آنتی ویروس هایی در بازار موجود هستند که کار تشخیص و حذف جاسوس افزارها و تبلیغ افزارها را هم انجام می دهند، اما همه ی آنها اینگونه عمل نمی کنند. بنابراین در میان کارشناسان امنیتی این نظریه وجود دارد که برای داشتن امنیت بهتر علاوه بر یک آنتی ویروس مناسب شما به یک نرم افزار ضد جاسوس افزار قدرتمند هم نیاز دارید تا پوشش وسیع تری داشته باشید.

در این درس با چند نرم افزار مفید، رایگان و قدرتمند از این دسته آشنا می شوید. می توانید یکی از آنها را انتخاب و بر روی کامپیوتر شخصی تان نصب کنید.

Ad-Aware
این نرم افزار یکی از بهترین انتخاب هایی است که در اختیار دارید. نسخه رایگان آن با قدرت جاسوس افزارها و تبلیغ افزارها را شناسایی می کند و ضمنا حالت بررسی لحظه ای فایل ها را هم دارا می باشد. کار با آن ساده است و در ورژن جدیدش کار شناسایی ویروس ها را هم انجام می دهد. هر چند همچنان کار اصلی اش شناسایی جاسوس افزارها محسوب می شود.

آپدیت آن به صورت خودکار صورت می گیرد و تنها ایراد آن شاید حجم نرم افزار باشد که برای نصب آن مجبور به دانلود بیش از ۱۲۰ مگابایت هستید، اما خواهید دید که ارزش اش را دارد.
دانلود کنید...

Spybot
این هم یکی از نرم افزارهای رایگان و قدرتمند برای مبارزه با جاسوس افزارها است. اگر یک کاربر پیشرفته باشید این یکی از گزینه های خوب شما است، چرا که امکانات فنی زیادی در مقابله با نرم افزار قبلی در اختیارتان قرار می دهد. حجم اش کمتر از ۱۶ مگابایت است. یکی از ایراداتی که به این نرم افزار وارد است، درست کار نکردن آن در بعضی اوقات است که ممکن است با قفل کردن نرم افزار مواجه شوید.
دانلود کنید...

SuperAntispyware (نسخه پرتابل)
این یکی از قوی ترین نرم افزارهای ضد جاسوس افزار به حساب می آید و در کنار آن یک نسخه پرتابل هم از این نرم افزار ارایه شده است که آن را به بهترین انتخاب برای پاک کردن کامپیوترهای دیگران و کامپیوترهایی که از قبل آلوده شده اند تبدیل می کند. مزیت نسخه پرتابل در این است که می توانید آن را بدون نیاز به نصب بر روی حافظه ی فلش خود همیشه همراه داشته باشید و با آن کامپیوترهای آلوده دیگران را هم اسکن و پاکسازی کنید.

سایت این نرم افزار، به ازای هر بار دانلود این نرم افزار، فایل دریافتی را با نام جدیدی در اختیار شما می گذارد، زیرا بسیاری از بد افزارهای قوی از فعال شدن و نصب برنامه های شناخته شده ای که توانایی نابود ساختن آن ها را دارند، جلوگیری می کنند.

پس از دانلود و اجرای برنامه، شما باید زبان مورد نظر را انتخاب کنید و پس از آن بلافاصله می توانید کامپیوتر را اسکن کرده و از وجود بد افزارهای احتمالی مطلع شوید. در بعضی موارد بد افزارها در قالب یک آنتی ویروس مانند AntiviruseLive بر روی سیستم شما نصب می شوند و ویروس هایی را بر روی کامپیوترتان شناسایی می کنند، این در حالی است که هیچ ویروسی بر روی سیستم وجود ندارد. جالب اینکه بد افزارها با چنین حقه ای برای پاک کردن ویروس های خیالی از شما درخواست پرداخت هزینه هم می کنند.

پاک کردن این بد افزارها کار راحتی نیست، زیرا این برنامه ها اغلب جلوی حذف خود را می گیرند. اما شما به راحتی با استفاده از این نسخه پرتابل می توانید بر آن ها غلبه کنید.

کاربران ویندوز می توانند این نرم افزار رایگان را از طریق این آدرس دانلود کنند.

نکاتی که برای جلوگیری از نصب جاسوس افزارها لازم است بدانید و رعایت کنید

• هنگام گشت و گذار در وب گوش به زنگ باشید. مواظب پنجره های مرورگر که به شکل خودکار باز می شوند، باشید و قبل از آنکه از روی عادت گزینه Yes یا اوکی را انتخاب کنید، متن آن را با دقت بخوانید. در صورتی که صفحه ی باز شده با کاری که در حال انجام آن هستید ارتباطی نداشت یا اینکه به درستی متوجه منظور آن نشدید، با زدن دکمه ضربدر در سمت بالا و راست صفحه نسبت به بستن آن اقدام کنید. برای این کار از دکمه ی کنسل داخل صفحه استفاده نکنید. با این کار یکی از حقه های معمول بد افزارها برای نصب شدن بر روی کامپیوترتان با شکست مواجه می شود.
• جهت افزایش امنیت مرورگر اینترنتی تان جلوی اجرای خودکار و نصب برنامه های بالقوه خطرناک وب سایت ها را بگیرید. اگر از مرورگر فایرفاکس استفاده می کنید، بهترین راه نصب افزونه No Script است.
• هرگز به برنامه های کوچکی که توسط وب سایت های ناشناس و مشکوک پیشنهاد می گردند، اجازه نصب ندهید. فقط و فقط از وب سایت های معتبر و قابل اطمینان، نرم افزار دانلود کنید.
• تعداد زیادی از نرم افزارها هنگام نصب به همراه خود تبلیغ افزار نصب می کنند. قوانین هنگام نصب را بخوانید تا از وجود چنین نرم افزارهایی مطلع شوید. تایید کردن هر چیزی عواقب بدی دارد.
• با مهمترین نرم افزارهای آلوده به جاسوس افزار آشنا شوید. بیشترین فایل هایی که در اینترنت به این بد افزارها آلوده هستند شامل نرم افزارهای به اشتراک گذاری فایل، اسکرین سیورها، نرم افزارهای تغییر دهنده ی Wallpaper، اسمایلی های قابل دانلود و نرم افزارهای زیبا کننده نشانگر موس هستند. یکی دیگر از منابع جاسوس افزارها، سایت های ویژه بزرگسالان هستند.

هر چند درک انسان از جهان هميشه چندرسانه اى بوده؛ يعنى مى ديده، مى شنيده، لمس مى کرده، بو مى کرده و مى چشيده، اما روايت او از آنچه درک مى کرده تا همين نزديکى ها فقط بر زبان و گفتار تکيه داشته است. روايت گرها هر چند همواره آرزوى باز ساختن همه ى صورت هاى يک واقعه را داشته اند اما براى زمانى طولانى تنها ابزارشان براى بيان مشاهداتشان اصوات و کلمات بوده است.

ابداع و افزودن فناورى هاى ارتباطی ديگر مانند نقاشى، خط، چاپ، عکاسى، توليدِ تصاوير متحرک، ضبطِ صدا و بعد هم ادغام اين توانایى ها، اندک اندک کار روايت گرى و گزارشگرى را دگرگون کرد و حاصل اش به صورت کتاب، روزنامه، مجله، راديو، سينما و تلويزيون تا اواخر قرن بيستم تکامل پيدا کرد و شبکه هاى گوناگون اطلاع رسانى به مردم را به وجود آورد. اما هزينه هاى گزاف توليد در اين رسانه ها مشارکت در استفاده از آنها را در انحصار گروه هاى قدرت نگه مى داشت و مردم عادى و روايت هاى ساده ی آنها در اين شبکه گم بودند.

انفجار بزرگ اطلاعاتى در پايان قرن بيستم به صورت شبکه اينترنت دو کار مهم در زمينه ى گزارشگرى انجام داد. يکى اين که فرصت ترکيب رسانه هاى موجود در يک قالب را ايجاد کرد و ديگر اين که با فراهم کردن فرصت ارتباط گسترده ی مردمى، انحصار گزارشگرى را از صاحبان سرمايه و حکومت ها گرفت.

حاصل اين شکسته شدن انحصار و تبديل گزارشگرى به پديده اى مردمى، انتظار از گزارشگر را نيز عوض کرد و تنوع زمينه هاى کار و گستره ى مطالب در هر زمينه، کارِ جلب خواننده را نيز بسيار دشوار کرد. برآيند اين تحول اما پايان گزارشگرى حرفه اى نبود، بلکه شکل و نحوه ی ساخت آن را نو و به معنایى تکميل کرد.

در اين شکل نوين گزارشگرى که رسانه ی اصلى آن اينترنت است، مخاطبان از موجوداتى منفعل و اسيرِ گزارشگر به صاحبان رأى و قدرتى تبديل شدند که با انتخاب يک مطلب به جاى مطلبى ديگر و يا با ابراز نظر فورى و بى پروا نسبت به محتواى يک سايت و يا با به چالش کشيدن دقت اطلاعات يک گزارش، توانى اگر نه برابر اما بسيار نزديک به گزارشگر پيدا کردند.

گزارشگر آنلاين ديگر تمام وقتِ مخاطب اش را، از صبح اول وقت تا ميزِ صبحانه و بعد در مسير خانه تا اداره، براى خواندن يک گزارش چندين ستونى در روزنامه در اختيار ندارد. او بايد در فرصتِ زمانىِ خيلى محدودى مجموعه اى از داده هاىِ بکر را به گونه ای جلوىِ کاربرِ اينترنت بگذارد که بر وسوسه ی او براى سرزدن به ايميل اش در نيمه راه و ديدن يک ويدئو کليپ در همان فاصله و دنبال کردن يک چت با دوستانش غلبه کند. او بايد انواع گوناگونى از داده ها را چنان در کنار هم بچيند که کاربرِ اينترنت براى گشتن در بخش هاى مختلف گزارش او شوق و حوصله داشته باشد.

تنوع اين داده ها يکى از جاذبه هاى اصلى گزارشگرى براى اينترنت است. گزارشگرى چندرسانه اى، Multimedia Joualism و Online Joualism، هم فرآيند پيدايش اينترنت و هم ابزار آينده ی گزارشگرى است. گزارش چندرسانه اى ترکيبى از رسانه هاى آشنا يعنى نوشته، عکس، صدا، تصوير متحرک، جدول و نمودار است.

همچنان که پيش تر گفتيم، نقش يک روزنامه نگار اينترنتی يا يک شهروند- روزنامه نگار هم شبيه هر روزنامه نگار ديگری است. او هم بايد دقيق عمل کند؛ روشن بنويسد و بگويد؛ و از همه مهمتر مطلب اش کوتاه و منظم تهيه شده باشد.

چند گونه بودن ابزار ارتباط در اين گزارش ها چيزی از مسئوليت های حرفه ای گزارشگر آنلاين کم نمی کند، اما به او اين اجازه را می دهد که مثلا به جای نوشتن چندين پاراگراف در توضيح پوشش و آرايش شخصيت اصلی گزارش با گذاشتن يک عکس همه ی آن اطلاعات را به کاربر منتقل کند.

امروز بسياری از روزنامه ها و مجلات معتبر جهان و حتی بسياری از راديوها و تلويزيون ها به نسخه های اينترنتی مجهز شده اند و گزارش ها و مطالب شان را دائما در صفحات اينترنت نيز منتشر می کنند. مراجعان اين گونه رسانه ها در اينترنت گاهی چندين برابر مخاطب های پيشين آنهاست. مراجعان سايت روزنامه ی نيويورک تايمز به دفعات از خريداران نسخه های چاپی اين روزنامه بيشتر است.

معمولا در مواردی که يک نشريه ی اينترنتی بخشی از يک رسانه ی ديگر است، گروه مشترکی از تهيه کنندگان و گزارشگران مطالب هر دو رسانه را فراهم می کنند. اما وسعت، سادگی و ارزانی توليد نشريات اينترنتی باعث شده است روز به روز تعداد بيشتری از گزارشگرهای غيروابسته به طور فردی يا گروهی به انتشار آنلاين روی آورند.

هرچند اينترنت به هر کسی امکان نشر مطالب اش را می دهد، اما فقط با شناخت ضوابط آن و نحوه ی برخورد کاربران با اين رسانه است که می توان نشريه ای فراهم کرد که جالب توجه باشد و جمعی را که با آن همدلی و تشابه های سليقه ای دارند، به دنبال کشيد.

در تجربه معلوم شده است که گزارش های اينترنتی در مقايسه با گونه های مشابه چاپی بايد خيلی کوتاه تر باشند. به خصوص در ارائه ی خبر، کم بودن تعداد کلمه ها اهميت ويژه ای دارد. اين روزها با تلفن های هوشمند و افزوده شدن مرورگرها به اين تلفن ها، وظيفه ی مهم يک گزارشگر تنظيم تيتر مناسبی برای گزارش اش شده که در کمترين تعداد کلمه ها، بيشترين گيرائی و جاذبه را برای کاربرها داشته باشد.

در گزارشگری اينترنتی جایی برای کلمات مترادف و شگردهای پيچيده ی نگارش گری نيست. مطلب بايد سرراست و زود کاربر را به خودش جلب کند. به همين دليل بعد از تيتر خبر، اولين پاراگراف و محتوای آن در يک گزارش حائز اهميت زيادی است. براساس پژوهش ها در آداب اينترنت خوانی گفته شده است که يک مطلب خبری بايد در صد کلمه ی نخست مهمترين نکات را بگويد. البته پژوهش های تازه ای حاکی از اين است که اندک اندک خواندن مطالب بلندتر هم در اينترنت از سر گرفته شده و بازار دوباره ای پيدا کرده است.

معمولا در مورد تنظيم متن يک گزارش برای اينترنت استفاده از يک ساختار هرمی واژگونه پيشنهاد می شود. به اين معنی که اطلاعات مهمتر بايد در ابتدای مطلب و اطلاعات کم اهميت تر در ادامه ی آن ارائه شود. اين شکل ارائه، همان طور که پيش تر هم گفته شد، با شتابزدگی کاربران اينترنت برای جذب اطلاعات همخوانی دارد.

اينترنت يک مرجع باز است که کاربر می تواند دائما و به ميزانِ علاقه اش در آن عميق تر شود و اطلاعات گسترده تری را جمع آوری کند. از اين منظر گردش و مطالعه در اينترنت بيشتر شبيه خواندن مقاله هاست تا کتاب خواندن. يک گزارش خوب در اينترنت مبانی يک جستار را فراهم می کند. وظيفه اش مطرح کردن سوال است و يافتن پاسخ را برعهده ی کاربر می گذارد. در مسير اين جستار دادن سرِنخ هایی که کاربر را به دامنه های اطلاعاتی تازه ای ببرد بسيار کارآمد است. دادن پيوست به صفحات و سامانه های اينترنتی ديگری که در زمينه ی گزارش اطلاعاتی دارند راه متداول اين کار است.

نرم افزارهای ضد ویروس زیادی وجود دارند که می توانند کامپیوتر را در برابر ویروس ها حفظ کنند؛ لازم است در انتخاب آنتی ویروس و استفاده از آن، دقت کنیم. چرا که باید آگاه باشیم آنتی ویروسی مناسب است که بتواند علاوه بر حفاظت کامپیوتر در برابر ویروس ها، مصرف حافظه ی کمتر و قابلیت های بیشتری را نیز در اختیار ما قرار بدهد. با توجه به این توصیفات، در ادامه ی این درس به نکاتی در خصوص شناسایی نرم افزارهای ضد ویروس مناسب و قابلیت های مهمی که در اکثر آنها وجود دارد، می پردازیم.

نرم افزارهای ضد ویروس زیادی وجود دارند که می توانند کامپیوتر را در برابر ویروس ها حفظ کنند؛ لازم است در انتخاب آنتی ویروس و استفاده از آن، دقت کنیم. چرا که باید آگاه باشیم آنتی ویروسی مناسب است که بتواند علاوه بر حفاظت کامپیوتر در برابر ویروس ها، مصرف حافظه ی کمتر و قابلیت های بیشتری را نیز در اختیار ما قرار بدهد. با توجه به این توصیفات، در ادامه ی این درس به نکاتی در خصوص شناسایی نرم افزارهای ضد ویروس مناسب و قابلیت های مهمی که در اکثر آنها وجود دارد، می پردازیم.

ویروس ها اغلب باعث اختلال در عملکرد کامپیوتر می شوند و برخی نیز با هدف قرار دادن نرم افزارها یا سخت افزارهای خاصی خساراتی را نیز به بار می آورند. البته ویروس تنها یکی از نمونه های بد افزارها است. مالورها (Malwares) انواع مختلفی دارند. ویروس، کرم، تروجان، Backdoor ،Keylogger ،Spyware ،RootKit ،Adware ،ScareWare و... تعدادی از شایع ترین بد افزارهای شناخته شده هستند. در درس آشنایی با بدافزارها با انواع آنها به طور کامل تر آشنا شده اید.

خصوصیات یک نرم افزار آنتی ویروس مناسب

شناسایی هوشمندانه ویروس ها
یکی از قابلیت های اساسی یک آنتی ویروس مناسب، شناسایی ویروس ها است. بسیاری از آنتی ویروس ها، کتابخانه ای از اطلاعاتی را در مورد ویروس های مختلف در خود دارند که برای شناسایی و نابودسازی ویروس های فعلی و حتی برخی ویروس های جدید، به نرم افزار آنتی ویروس کمک می کند. یک آنتی ویروس مناسب، مجهز به موتور هوشمند شناسایی و پاک سازی ویروس های جدید است.

به روز رسانی
همه روزه بد افزارهای جدید و جدیدتری ساخته و منتشر می شوند. به روز رسانی آنتی ویروس، برای پیشگیری از بروز مشکلاتی که این بد افزارها می توانند برای ما به وجود آوردند، از اهمیت ویژه ای برخوردار است. پس از اینکه ویروسی جدید کشف می شود، شرکت های تولید کننده آنتی ویروس ها در سریع ترین زمان ممکن، بسته های امنیتی مربوط به آن را منتشر و در اختیار کاربران قرار می دهند. آنتی ویروسی که مورد استفاده قرار می دهید، باید در فواصل زمانی کوتاه، با بسته های به روز رسانی کم حجم، آپدیت شود و امکان به روز رسانی خودکار نیز در آن وجود داشته باشد.

دانستن این نکته مهم است زیرا اگر شما آنتی ویروس دارید اما آن را به طور مرتب آپدیت نمی کنید، این کار هیچ تفاوتی با نداشتن آنتی ویروس ندارد. بنابراین یک آنتی ویروس که آپدیت نمی شود در عمل بی فایده است.

توجه: علاوه بر آنتی ویروس، به روز رسانی همه ی نرم افزارهای مورد استفاده و همچنین سیستم عامل در حفظ امنیت و حفاظت از داده ها و اطلاعات شما، از اهمیت ویژه ای برخوردار است.

اسکن اطلاعات ذخیره شده در هارد
توانایی پویش و جستجوی سریع همه یا قسمتی از هارد کامپیوتر (فایل ها و پوشه ها) اسکن نامیده می شود. این قابلیت از خصوصیات یک آنتی ویروس مناسب است و فاکتورهای سرعت و دقت را شامل می شود. لازم است که هر از چند گاهی تمامی هارد خود را با گزینه Full Scan که در اکثر آنتی ویروس ها وجود دارد، اسکن کنید. بدین ترتیب فایل های مخرب احتمالی که در پوشه های و حتی فایل های شما جا خوش کرده اند، شناسایی شوند. اهمیت اسکن در حفظ امنیت و حفاظت از فایل ها و پایداری ویندوز شما، بسیار زیاد است.

صندوقچه ویروس ها یا مکانی برای قرنطینه
در بسیاری از آنتی ویروس های معتبر و کاربردی، امکانی وجود دارد که با استفاده از آن می توان ویروس های شناسایی شده را در مکانی امن قرنطینه کرد. این مکان امن همان Virus Chest یا Quarantine است. تصور کنید که فایل مهمی دارید که با ویروسی ناشناخته آلوده شده است. در صورتی که آنتی ویروس تان فایل مورد نظر را ویروس تلقی کند، هنگام پاکسازی، ممکن است به خاطر ناشناخته بودن ویروسی که فایل شما را آلوده کرده، به جای پاکسازی فایل از ویروس، آن را کاملا پاک نماید. برای جلوگیری از این اتفاق می توانید فایل مورد نظر را در صندوقچه ویروس ها قرنطینه کنید، به این امید که در آپدیت های بعدی، آن را دوباره چک کرده و احتمالا پاکسازی نمایید.

قابلیت های اضافی و نکات ضروری
علاوه بر قابلیت های اشاره شده، لازم است که آنتی ویروس به خصوصیات اضافی ای نیز مجهز باشد.

سپرهای محافظتی که رفتارها و ارتباطات مشکوک را بررسی می کنند و در صورت مشاهده موارد نامتعارف، بسته به تنظیماتی که اعمال می کنید، اخطار داده یا از بروز اشکال جلوگیری می کنند.

آنتی ویروس را به گونه ای تنظیم کنید که دائما در حالت آماده به کار باشد و با بالا آمدن ویندوز فعال شود. این قابلیت در محصولات مختلف نام های متفاوتی دارد. ممکن است با عباراتی شبیه Realtime Protection و یا Resident Protection نامیده شود.

به طور منظم تمامی فایل های کامپیوتر را برای یافتن ویروس ها اسکن (Scan) کنید. نیازی نیست این کار را هر روز انجام دهید، به خصوص اگر Realtime Protection آنتی ویروس تان را فعال کرده باشید. توصیه می شود حداقل هفته ای یک بار کامپیوتر خود را اسکن کنید.

امکان اسکن در حالت بوت از قابلیت های ضروری یک نرم افزار ضد ویروس است. آنتی ویروس ها با استفاده از این قابلیت توانایی شناسایی ویروس های احتمالی را قبل از شروع به کار ویندوز پیدا می کنند.

گزارش گیری در مورد عملکرد نرم افزار، از قابلیت های اضافی و مهم یک آنتی ویروس قدرتمند به حساب می آیند.

میزان مصرف رم و پردازنده
آنتی ویروس به هر شکل مقداری از فضای رم و پردازش CPU را به خود اختصاص می دهد. اما باید دقت داشت که این مقدار نباید از حدی تجاوز کند که در این صورت با افت سرعت کامپیوتر مواجه می شوید.

آنتی ویروس؛ رایگان یا تجاری؟
بسیاری از افراد تصور می کنند، آنتی ویروس های پولی از قدرت و امنیت بیشتری نسبت به آنتی ویروس های رایگان برخوردارند. حتی برخی افراد آنتی ویروس های پولی را با روش های مختلف کرک می کنند، چرا که استفاده از آنها را به استفاده از آنتی ویروس های مجانی ترجیح می دهند. اما باید توجه داشت، که اکثر آنتی ویروس هایی که به صورت رایگان در اختیار کاربران قرار می گیرند، در جهت شناسایی و نابودسازی ویروس ها در یک کامپیوتر، قدرتی در حد آنتی ویروس های پولی دارند؛ اما تفاوت کجاست؟

اغلب آنتی ویروس هایی که به صورت تجاری به کاربران ارائه می شوند، علاوه بر توانایی در شناسایی ویروس ها و پاک سازی کامپیوتر از آنها، مجهز به موتورها و نرم افزارهای اضافی نیز هستند. برای مثال اسکنرها و سپرهای حفاظتی اضافی مانند Mail Scaer ،Web Shield و... ابزارهایی هستند که آنتی ویروس ها و نسخه های اینترنت سکیوریتی از نرم افزارهای حفاظتی شناخته شده، به آنها تجهیز می شوند. این تجهیزات و قابلیت های اضافی، معمولا در آنتی ویروس های رایگان وجود ندارند، اما با نصب نرم افزارهای اضافی در کنار یک آنتی ویروس رایگان، می توان از آنها نیز بهره برد.

نکته مهم: به هیچ عنوان از نسخه های کرک شده آنتی ویروس های پولی استفاده نکنید. این کار علاوه بر کاهش امنیت کامپیوتر شما، منجر به بروز اشکالاتی در توانایی های آنتی ویروس و عدم آپدیت صحیح آن می شود و بدین ترتیب حتی ممکن است سیستمی که به آنتی ویروس مجهز نیست به مراتب از سیستمی که از یک آنتی ویروس کرک شده استفاده می کند، امنیت بیشتری داشته باشد.

همچنین اطمینان یابید، آنتی ویروس به رایگان آپدیت می شود. بسیاری از آنتی ویروس های تجاری یک نسخه نصب اولیه رایگان در اختیارتان می گذارند که برای مدتی کوتاهی می توان از آن استفاده و آن را به روز رسانی کرد؛ اما برای تمدید این زمان نیاز به ثبت نام و پرداخت هزینه دارند. پس از پرداخت هزینه مربوطه، نرم افزار تا پایان مدت زمان مشخص شده، باید کار کند.

به حرف فروشنده ها اعتماد نکنید
اگر قصد خرید آنتی ویروس دارید نمی توانید به حرف فروشنده ها اعتماد کنید. هر کدام از آنها انواع نمودار و بررسی ها به شما نشان می دهند که اثبات می کند آنتی ویروسی که می فروشند بهترین است! در بازار آنتی ویروس از این آمار و ارقام زیاد پیدا می شود، حتی می توانید در سایت های زیادی لیست بهترین آنتی ویروس ها را پیدا کنید. فقط مشکل در اینجاست که لیست هر کدام از سایت ها با دیگری متفاوت است. بنابراین پیش از خرید، خودتان به صورت مستقل تحقیق کنید.

آنتی ویروس های رایگان پیشنهادی
آنتی ویروس ها در مجموع برای محافظت از کامپیوتر شما در برابر ویروس ها، کرم ها و تروجان ها طراحی و ساخته می شوند. البته آنتی ویروس ها بر حسب نوع، ممکن است سایر مالورها را نیز پوشش دهند. برای فهمیدن نوع مالورهای تحت پوشش نرم افزار، می باید اطلاعات مربوط به آن را در سایت رسمی اش بخوانید. اما در ادامه این درس به معرفی چند آنتی ویروس رایگان و معروف که قابلیت های زیادی را در اختیار شما قرار می دهند، می پردازیم و توصیه می کنیم یکی از آنها را انتخاب کنید.

• Avast: یکی از بهترین نرم افزارهای آنتی ویروس موجود برای ویندوز است. کار با این نرم افزار بسیار ساده است، مرتب آپدیت (به روز رسانی) می شود و بسیاری از حرفه ای ها هم از آن استفاده می کنند. دانلود کنید...
• Clam win: یکی از همتاهای اوپن سورس (Open Source) رایگان Avast است که از مشهورترین آنتی ویروس های ویندوزی دنیا به حساب می آید. این نرم افزار یک نسخه پرتابل (قابل جابجایی) دارد که می توان آن را از روی کول دیسک اجرا کرده و کامپیوتری را که اجازه یا امکان نصب برنامه بر روی آن را ندارید، پاک سازی کنید. این قابلیت هنگامی که برای انجام کارهای مهم تان مجبور به استفاده از کامپیوترهای عمومی یا کافی نت ها هستید، بسیار کاربردی است. دانلود کنید...
• Avira: از آنتی ویروس های بسیار خوب و رایگان است که همانند چتری، در برابر باران های اسیدی از کامپیوتر محافظت می کند. دانلود کنید...
• AVG: این آنتی ویروس نیز انتخابی مناسب برای افرادی است که قصد انتخاب یک محافظ مناسب را برای ویندوز خود دارند. دانلود کنید...
• Microsoft Security Essentials: این آنتی ویروس به عنوان ضد ویروس رایگان مایکروسافت انتخاب بسیار خوبی به نظر می رسد. دانلود کنید...

نکته: هیچ گاه به طور همزمان از دو آنتی ویروس بر روی یک کامپیوتر استفاده نکنید، زیرا این کار می تواند باعث کند شدن شدید و حتی قفل کردن کامپیوتر شود. اگر می خواهید آنتی ویروس جدیدی نصب کنید، حتما قبل از شروع کار آنتی ویروس قبلی را پاک کنید، یک بار کامپیوتر را ریستارت (Restart) کنید و سپس نسبت به نصب آنتی ویروس جدید اقدام کنید.